Dit jaar wordt een dubbel jubileum gevierd rond het Willibrordusorgel in de Kathedrale Basiliek Sint-Bavo (KoepelKathedraal) te Haarlem . Niet alleen is het imposante instrument, een van de grootste orgels in ons land, 100 jaar geleden in de voormalige St.-Willibrorduskerk in Amsterdam in gebruik genomen, ook wordt de wekelijkse serie concerten op de nieuwe locatie van het instrument in Haarlem voor de 50^ste keer georganiseerd.

Bij de bouw was het ’t plan dat het instrument ooit het grootste van Nederland zou worden. Die positie heeft het nooit bereikt, maar bijzonder is wel dat het ’t enige orgel in ons land is met 18 Franse tongwerken. Daarmee maakt dit instrument bijzonder geschikt voor de monumentale Frans-romantische en moderne orgelwerken.

Het heeft echter niet veel gescheeld of het Willibrordusorgel had dit jubileum nooit kunnen vieren. Nadat in 1966 de kerk werd gesloten en nadat het kerkbestuur het gebouw had verkocht aan een bank die het in de loop van 1969 zou slopen kon, dankzij een comité waaruit zich kort daarop de Stichting Willibrordusorgel vormde, het imposante instrument in februari 1969 op deskundige wijze zorgvuldig worden gedemonteerd en elders worden opgeslagen en zo op het nippertje van de ondergang worden gered.

Pas een jaar later werd met het kerkbestuur van de St.-Bavokathedraal en het Bisdom Haarlem overeengekomen dat het Willibrordusorgel in de Kathedrale Basiliek Sint-Bavo zou worden geplaatst. Daar werd het, onder grote belangstelling, op 21 maart 1971 in gebruik genomen.

Inmiddels bevindt het instrument, dat wel het grootste orgel van Haarlem is, zich al langer in Haarlem dan op zijn oorspronkelijke locatie.

Het Willibrordusorgel heeft vooral extra bekendheid gekregen door de wekelijkse concerten die er tijdens de zomermaanden op worden gegeven. Daar klinkt vaak onbekend en bijzonder repertoire dat elders in ons land minder passend ten gehore kan worden gebracht.

Om dit dubbeljubileum te vieren zal er een festival plaatsvinden met vijf bijzondere concerten.

28 augustus 2023

Ton van Eck m.m.v. koperensemble  The Cathedral Brass (12 koperblazers)          

• Elfrida Andrée (Symfonie nr. 2 voor orgel en 12 koperblazers (1892), Nederlandse première),
• Albert de Klerk (concert voor orgel en koperblazers),
• Gerard Bunk, Legende op. 55a,
• Hendrik Andriessen (Pezzo Festoso)

4 september 2023

Hector Olivera (USA/Argentinië), een spectaculaire orgelvirtuoos uit de VS met een eigenzinnig repertoire:

• Andriessen (Troisième Choral)
• Bossi (Scherzo)
• J. Zwart (Canonisch voorpel Psalm 84:1)
• Piazzolla (Libertango, Oblivion)
• F. Mercury (Bohemian Rhapsody)

11 september 2023

Ton van Eck, m.m.v.  The Amsterdam Saxophone Quartet o.l.v. Henk van Twillert: een ongewone combinatie met een al even ongewoon repertoire.            

• Joh. Seb. Bach
• Jehan Alain
• Rob Goorhuis
• Ad Wammes
• Gijs van Dijk
• Chiel Meijering

18 september 2023

Bert van den Brink, orgel & Ruben Drenth, trompet: twee goed op elkaar ingespeelde jazzmusici

28 september 2023 (Slotconcert)

Olivier Latry (Parijs, FR), de wereldbekende toporganist van de Notre-Dame in Parijs:

• Dupré (Cortège et Litanie)
• Duruflé (Scherzo)
• Saint-Saëns (delen uit Carnaval des animaux)
• Guilmant (Final uit Sonate 1)

Toegangskaarten

28 augustus, 4 september, 11 september en 18 september: Toegang bij online reservering: € 15,- (avondkassa € 17,50). Abonnement (4 concerten): € 48,-

28 september: Toegang bij online reservering: € 20,- (avondkassa € 22,50). Passe-partout (5 concerten): € 60,-

Bekijk en bestel toegangskaarten

Op de vraag welke muziekinstrumenten ze kennen, zullen de meeste kinderen er wel een paar kunnen opnoemen: de piano, blokfluit, gitaar… Waarschijnlijk zullen een aantal kinderen ook een instrument bespelen.

Het is tegenwoordig niet meer vanzelfsprekend dat een kind het (kerk)orgel zal noemen. De onbekendheid met dit muziekinstrument wil het stichtingsbestuur van het Willibrordusorgel doorbreken met een reeks voorstellingen over het olifantje Babar. Het betreft een theatrale vertelling met interactie van het grote Willibrordusorgel dat – zoals u weet – dit jaar de 100^ste verjaardag viert.

De voorstelling is bedoeld voor kinderen van de groepen 2 t/m 4 van de basisschool en wordt gehouden op een aantal ochtenden in de maanden september en oktober 2023. Er zijn verschillende scholen in de directe omgeving van de kathedraal uitgenodigd om deze voorstelling te komen zien en inmiddels is de eerste voorstelling al gereserveerd en komen 100 kinderen op een ochtend in september naar Babar. Een tweede school heeft ook een positieve reactie gestuurd. We hebben goede hoop dat er meer zullen volgen.

Omdat dit alles nog in de kinderschoenen staat hoopt het bestuur op een succesvol slagen van dit project en een voortzetting van kindervoorstellingen zodat op deze manier een groter publiek kennis zal nemen van het orgel in het algemeen en zéker het bijzondere Willibrordusorgel dat we als cultureel erfgoed koesteren.

Achtergrond

Muzikale sprookje van Babar, het kleine olifantje – Francis Poulenc

“Babar, het kleine olifantje” is gebaseerd op de verhalen die de vrouw van Jean de Brunhoff, Cécile Sabouraud, vertelde aan haar zoons voordat zij naar bed gingen. De kinderen waren dol op deze verhaaltje van een kleine olifant die de jungle verliet en op reis ging naar Parijs. Zij vroegen hun vader Jean de Brunhoff, een schilder en schrijver, om er illustraties bij te maken. Het werd een uitgave van een boek dat werd gedrukt in de familie drukkerij. Dit eerste boekje verscheen in 1931. Er werden nog 6 boekjes gemaakt totdat Jean de Brunhoff op 37 jarige leeftijd overleed aan tuberculose. Zijn broer Michel zorgde ervoor dat de laatste twee albums, die waren verschenen in een Engelse krant werden uitgegeven.

De Franse uitgever Hachette kocht later alle rechten en gaf de eerste 7 albums in een miljoenen oplage uit. Na de tweede wereld oorlog begon de zoon van Jean de Brunhoff, Laurent, die ook kunstschilder was geworden met zijn eigen serie van Babar. Zijn Babar had grote gelijkenis met de Babar gecreëerd door zijn vader. Hij hield op deze manier het gedachte goed van zijn vader en de herinneringen aan zijn gelukkige kinderjaren in leven. Op basis van het werk van Laurent werden animatiefilmpjes gemaakt. Tussen 1989 en 1991 werden 65 afleveringen uitgebracht. In 2000 werden er nog 13 afleveringen gemaakt.

De versie van Francis Poulenc is (1899-1963) is gebaseerd op het eerste boekje van Jean de Brunhoff en geschreven voor piano en verteller. Het pianowerk over “Babar, de olifant” schreef hij in 1945. Het verhaal wil dat de componist wat zat te improviseren aan de piano toen zijn nichtje binnenkwam, het verhaal van Babar op zijn lessenaar zette en vroeg of hij er wat bij wou spelen. Poulenc improviseerde er muziek bij en had er zoveel plezier in dat hij het later opschreef. De muziek wordt op het orgel uitgevoerd door Ton van Eck.

Het programma van het slotconcert door de beroemde Franse organist Olivier Latry op donderdagavond 28 september 2023 is bekend.

Programma concert Olivier Latry 28 september 2023

De online kaartverkoop voor dit concert en de concerten in de serie Festival 100 jaar Willibrordusorgel is gestart. Er zijn kaarten voor losse concerten en kaarten voor de gehele serie (5 concerten).

Uitleg over de serie Festival 100 jaar Willibrordusorgel

Opnames van eerdere concerten van Olivier Latry op het Willibrordusorgel

De toegangskaarten voor het Festival 100 jaar Willibrordusorgel dat met 5 concerten plaatsvindt van 28 augustus t/m 28 september 2023 met concerten op 28 augustus, 4 september, 11 september, 18 september en 28 september zijn nu online verkrijgbaar. Zoals eerder aangekondigd zijn er meerdere mogelijkheden. Samengevat:

Festival – 100 jaar Willibrordusorgel

Toegang concerten Festival 100 jaar Willibrordusorgel:

• Losse kaartjes 28 augustus t/m 18 september

  • Aan de kassa bij de ingang € 17,50
  • In de voorverkoop / online € 15,–
  • Donateurs: aan de kassa € 17,50, in de voorverkoop / online €12,50

• Losse kaartjes 28 september (Latry)

  • Aan de kassa bij de ingang € 22,50
  • In de voorverkoop / online € 20,–
  • Donateurs: aan de kassa €22,50, in de voorverkoop / online € 17,50

• Passepartout

  • 4 concerten 28 augustus t/m 18 september: € 48,–
  • 5 concerten 28 augustus t/m 28 september: € 60,–

• Passepartout donateurs

  • 4 concerten 28 augustus t/m 18 september: € 43,–
  • 5 concerten 28 augustus t/m 28 september: € 54,–

Alle prijzen zijn exclusief € 1,50 boekingskosten per boeking.

Helaas heeft Stephan van der Wijgert zijn geplande concert van 3 juli 2023 om gezondheidsredenen moeten afzeggen. Het bestuur van de Stichting Willibrordusorgel wenst hem een spoedig herstel en hoopt hem in de zeer nabije toekomst te mogen verwelkomen als concertorganist op het Willibrordusorgel.

De concerten

In 1923 – dit jaar 100 jaar geleden – werd de eerste fase van het grote Adema-orgel geplaatst in de St.-Willibrorduskerk buiten de veste in Amsterdam. Na sluiting van dit enorme gebouw kon het instrument, dankzij de inspanningen van de Stichting Willibrordusorgel, een goede nieuwe bestemming vinden in de Kathedrale Basiliek Sint-Bavo in Haarlem waar het op 21 maart 1971 in gebruik werd genomen. Drie jaar later, op 22 april 1974 startte Bernard Bartelink de jaarlijkse serie Zaterdagmiddagconcerten die al gauw een begrip werden binnen de Nederlandse orgelwereld en ook internationaal de aandacht trokken. Het getuigde van durf om in de Nederlandse stad waarin jaarlijks al de meeste orgelconcerten plaatsvonden, een nieuwe serie te starten. Dit jaar vindt de 50^ste serie concerten plaats. We vieren dus een dubbel jubileum.

De wekelijkse concerten zullen plaatsvinden op de maandagavonden om 20:15 uur, uitgezonderd het slotconcert op donderdagavond 28 september. Na afloop is er gelegenheid voor het drinken van (gratis) koffie, thee, chocolademelk in de koffiehoek van de kathedraal.

Thema’s van 2023

• Onbekende en bekende romantiek
• Vrouwelijke componisten
• Bijzondere combinaties met orgel

Bij het openingsconcert vindt al meteen een bijzondere combinatie plaats met de uitvoering van Fuge, Kanzone und Epilog op. 85 nr. 3, voor 4 zangstemmen, viool en orgel van Sigfrid Karg-Elert. Uitvoerenden zijn het vocaal kwartet ‘Sorelle’, violiste Anne van Eck en de vaste bespeler van het Willibrordusorgel Ton van Eck. Daarnaast klinken werken van Francis Poulenc, Marcel Dupré, Reynaldo Hahn en Jean Langlais.

Het Willibrordusorgel met zijn 18 Franse tongwerken en rijk palet aan grondstemmen is als een van de weinige Nederlandse orgels zeer geschikt voor de interpretatie van de orgelmuziek uit de romantische en post-romantische periode.

In juli start de Internationale Orgelzomer met veel buitenlandse toporganisten die ieder repertoire uit hun geboorteland ten gehore brengen.

De Stichting Willibrordusorgel is niet alleen trots op dit monumentale instrument, dat internationale bekendheid geniet en in fasen wordt gerestaureerd, maar ook op de jaarlijkse concertseries. Het is de grootste particuliere orgelserie in een kerk van ons land en heeft een nationale en zelfs internationale uitstraling. Het is zeker de moeite waard om een keer naar een van de concerten te komen luisteren.

Behoudens de concerten van het Festival ‘100 jaar Willibrordusorgel’ dat van 28 augustus t/m 28 september plaatsvindt, is de toegang tot de overige concerten gratis, maar de Stichting Willibrordusorgel hoopt dat de bezoekers na afloop blijk geven van hun waardering door een vrijwillige gave naar draagkracht in de collecte, zodat de kosten kunnen worden gedekt.

Voor de concerten van het Festival ‘100 jaar Willibrordusorgel wordt een toegangsprijs geheven. U kunt reserveren via www.koepelkathedraal.nl. Kaartjes zijn ook aan te schaffen op de avond van het concert bij de ingang van de kathedraal, maar zijn dan € 2,50 duurder. Let wel: betaling alléén per pinpas.

Orgelconcerten 2023

Internationale orgelzomer 2023

Festival – 100 jaar Willibrordusorgel

Bereikbaarheid

Bekijk de bereikbaarheid van de kathedraal.

Gegevens concerten

Aanvang: op maandagen 20:15 uur, tenzij anders aangegeven
Locatie: Kathedrale Basiliek St.-Bavo, Haarlem, Leidsevaart 146, 2014 HE Haarlem. Ingang aan het Bisschop Bottemanneplein

Toegang series Orgelconcerten 2023 en Internationale Orgelzomer:

Gratis. Wel wordt u gevraagd een vrijwillige bijdrage te geven. De gemaakte kosten bedragen € 10-15,– per persoon.

Toegang concerten Festival 100 jaar Willibrordusorgel:

• Losse kaartjes 28 augustus t/m 18 september

  • Aan de kassa bij de ingang € 17,50
  • In de voorverkoop / online € 15,–
  • Donateurs: aan de kassa € 17,50, in de voorverkoop / online €12,50

• Losse kaartjes 28 september (Latry)

  • Aan de kassa bij de ingang € 22,50
  • In de voorverkoop / online € 20,–
  • Donateurs: aan de kassa €22,50, in de voorverkoop / online € 17,50

• Passepartout

  • 4 concerten 28 augustus t/m 18 september: € 48,–
  • 5 concerten 28 augustus t/m 28 september: € 60,–

• Passepartout donateurs

  • 4 concerten 28 augustus t/m 18 september: € 43,–
  • 5 concerten 28 augustus t/m 28 september: € 54,–

Alle prijzen zijn exclusief € 1,50 boekingskosten per boeking.

Flyer Concerten 2023Downloaden

Wordt donateur !

Zie donateurspagina

Dank voor financiële bijdragen

De concertserie in de Kathedrale Basiliek Sint-Bavo is mede mogelijk gemaakt door financiële bijdragen van onder meer

• Stichting Het Haarlemsche Muziekfonds
• Cultuurstimuleringsfonds van de Gemeente Haarlem
• Bisdom Haarlem – Amsterdam
• J.C. Ruigrok  Stichting
• Mgr. De Groot Muziekfonds
• Adema’s Kerkorgelbouw
• het Prins Bernhard Cultuurfonds
• en vele trouwe donateurs

De Haarlemse Basiliek van St.-Bavo is bedeeld met vier orgels. Het Willibrordusorgel (geplaatst onder het grote westelijke roosvenster dat de kroning van de Maagd Maria verbeeldt) is sinds 1971 het hoofdorgel en staat centraal tijdens de orgelconcerten.

Het Bavo-orgel (vanwege de situering in het noordelijke transept ook wel Transeptorgel genoemd) is het oorspronkelijke hoofdorgel van de kathedraal en speelt nog altijd een belangrijke rol tijdens de liturgie.

Het kabinetorgel bevindt zich op het priesterkoor en wordt gebruikt tijdens de meer bescheiden liturgische vieringen en als continuo-orgel voor de koren van de kathedraal.

Het secretaireorgel staat in de sacramentskapel en wordt af en toe gebruikt bij de vieringen die daar plaatsvinden.

Na het behalen van het diploma Gymnasium B in 1966 aan het Aloysiuscollege in Den Haag, studeerde Ton van Eck orgel bij Bernard Bartelink onder wiens leiding hij aan het Sweelinck Conservatorium te Amsterdam het diploma Uitvoerend Musicus met aantekening voor improvisatie behaalde. Tevens studeerde hij van 1972 t/m 1975 bij Marie-Claire Alain te Parijs.

In 1969 werd hij organist van de St. Jacobuskerk in Den Haag en sinds 1 december 1999 is hij titulair-organist van de Kathedrale Basiliek Sint-Bavo aan de Leidsevaart in Haarlem.

Hij was prijswinnaar/finalist op internationale improvisatieconcoursen te Chartres, Haarlem en Rennes en behoorde driemaal tot de prijswinnaars op het César Franckconcours te Haarlem (1976 en 1979: 3e prijs, 1982: 1e prijs).

Sedert 1967 concerteert hij regelmatig en verzorgt hij radio-opnamen in Nederland en vrijwel alle Europese landen en Zuid-Amerika. Ook wordt Van Eck internationaal regelmatig uitgenodigd als jurylid, voor het geven van cursussen en lezingen en als gastdocent aan conservatoria en universiteiten

Hij componeerde een Concerto voor orgel en strijkorkest (1977) en enige andere werken voor koor en orgel. Zijn koorwerk De Profundis werd bekroond bij de Alphons Diepenbrock Compositiewedstrijd 1995.

Vanaf 1979 is hij werkzaam als adviseur bij de Katholieke Klokken- en Orgelraad, waar hij inmiddels de bouw en restauratie van vele (historische) orgels heeft begeleid.

Zijn talrijke publicaties bevatten vele orgelmonografieën en artikelen in internationale vaktijdschriften over orgelbouw, orgelhistorie, uitvoeringspraktijk en orgelcomponisten. In 2024 publiceerde hij een boek over de 100-jarige geschiedenis van het Willibrordusorgel.

Van december 1999 tot 15 januari 2026 was Ton van Eck titulair organist van de kathedrale basiliek St.-Bavo in Haarlem. Op 11 januari 2026 nam hij in deze hoedanigheid afscheid. Bij zijn afscheid kreeg hij van de Haarlemse burgemeeste Jos Wienen de Penning van Verdienste van de stad Haarlem uitgereikt.

Het vierde orgel is een secretaireorgel uit het midden van de 19^de eeuw dat is vervaardigd door Hermanus Knipscheer (II, 1802-1874). Het heeft een mahonie gefineerde kas in Willem II stijl. Dit kleine pareltje verkeert helaas in slechte toestand en dient te worden gerestaureerd.