Programma

Marcel Dupré – Vêpres du commun – tekstenDownloaden

Organist

Ton van Eck is titulair organist van de kathedrale basiliek St.-Bavo, Haarlem. Uitgebreidere informatie over hem is te vinden op deze website of op de website van het College van Orgel-adviseurs Nederland.

Toelichting op het programma

Zowel de vader als de grootvader van Henri Nibelle waren organist. In 1898 ging hij (op 15-jarige leeftijd) naar de École Niedermeyer voordat hij naar het Conservatoire de Paris ging waar hij in 1906 een eerste prijs fuga won in de klas van Gabriel Fauré en in 1910 een 1er accessit voor orgel verwierf die hem toegang verleende tot de orgelklas van Guilmant. Hij studeerde ook bij Louis Vierne. Hij begon zijn carrière in 1907 als organist van het koororgel in de kathedraal van Versailles. Twee jaar later volgde de benoeming tot titularis van het Cavaillé-Coll – orgel in de Saint-Vincent-de-Paul te Parijs. In 1912 volgde de benoeming als organist van het grote orgel van de Saint-François-de-Sales en in 1931 volgde hij Isidore Massuelle op als maître de chapelle van dezelfde kerk.

Omdat hij bijna blind was geworden, verliet hij Saint-François-de-Sales in 1959 om zich terug te trekken in Nice en zich te wijden aan het componeren van religieuze werken: korte missen, plechtige missen, psalmen, motetten, geestelijke hymnen.

In de Prélude wordt het thema van het Salve Regina op de plechtige wijze omspeeld met op minimal music gelijkende figuren. Het geheel wordt geplaatst in een impressionistische sfeer.

De ingetogen Fugue beweegt zich in een traag, zangerig tempo, en is voorzien van alle kunstgrepen die deze kunstvorm vereist. Het vormt een passende opmaat voor de cyclus versetten van de drie jaar jongere Marcel Dupré.

In 1919 verving Marcel Dupré Louis Vierne als organist van de Notre-Dame. Op 15 augustus (Maria Hemelvaart) van dat jaar verzorgde hij ook het orgelspel tijdens de vespers.

Volkomen toevallig bevond zich tussen te kerkbezoekers Claude Goodman Johnson die een belangrijke rol speelde binnen de directie van Rolls-Royce. Hij was zo onder de indruk van Dupré’s orgelspel dat hij aanvankelijk naar de muziek vroeg, maar toen bleek dat het improvisaties betrof, gaf hij Dupré de opdracht deze te noteren waarbij hij de kosten voor de uitgave voor zijn rekening zou nemen. Ook kreeg Dupré een jaar later het aanbod om een concert te verzorgen in de Royal Albert Hall waar hij concerteerde voor de Britse Koninklijke familie.

1. De vijf antifonen
Het eerste verset (Maestoso) bestaat uit brede akkoorden in driekwartsmaat op het Grand-Choeur
Het tweede verset (Tranquillo) bestaat uit streng gebonden samenklanken op de grondstemmen 8’ in een langzame beweging.
Het derde verset (Très lent et sans rigueur) bevat in de begeleiding soepel en langzaam wiegende akkoorden op de voix céleste en de Quintadeen 16’ waarboven zich een lyrische melodie op de Flûte harmonique ontspint.
Het vierde verset (Assez animé) is een opgewekt fugato op de mixturen  (plein-jeux) waarin tegen het slot een virtuoze pedaalsolo klinkt.
Het vijfde verset (Andante maestoso) is een plechtige beweging in 6/8-maat op de grondstemmen 16’, 8’ en 4’.

2. De hymne Ave maris stella (4 versetten)
Het eerste verset is een canon in de onderkwint tussen sopraan (rechterhand) en bas (pedaal) omspeeld door een lopende beweging in de linkerhand.  Het geheel klinkt op het volledige Récit expressif gekoppeld aan de grondstemmen 16’, 8’, 4’ van het Hoofdwerk en Positief.
Het tweede verset laat als een cromorne en taille de melodie in de tenor horen op de Kromhoorn 8’, begeleid door een tweestemmig pedaal en een sopraan en alt geregistreerd met de Quintadeen 16’, Fluit 4’ en Nasard, een bijzondere combinatie.
Het derde verset is een versierd koraal (volgens Dupré in de stijl van Johann Seb. Bach) op de Cornet van het Récit expressif.
Het vierde verset (Finale) is een feestelijke toccata waarbij Dupré echter naar het slot een diminuendo voorschrijft zodat het stuk nog maar mezzoforte eindigt.

3. Magnificat
Dit telt zes versetten
Het eerste verset (Andante con moto) laat een ritme van twee tegen drie horen met bovendien veel dissonerende voorhoudingen (die overigens steeds oplossen) op de fluiten en bourdons van het orgel.
Het tweede verset (Maestoso) heeft een cantus firmus op de Clairon 4’ van het pedaal. In de herhaling laat de cantus firmus zich als canon horen. Als Dupré dit ook zo heeft geraliseerd bij de improvisatie, dan is dit een huzarenstukje.
Het derde verset (Allegro con moto) is een canon met veel chromatiek. Als registratie schrijft Dupré hier tertsregisters voor.
Het vierde verset is een cantilena (Allegretto ma non troppo) op de Hautbois en de Octavin 2’ van het Récit, begeleid door een Flûte 8’ in een doorgaande beweging van de linkerhand en grondstemmen 16’ en 8’ in het pedaal.
Het vijfde verset (Misterioso et Adagiosissimo) is zeer langzaam en kent, net als in het Ave maris stella, opmerkelijke registratie Quintadeen 16’, Fluit 4’ en Nasard 3’.
Het zesde en laatste verset is een korte maar virtuoze toccata waarbij dalende akkoorden het coda inluiden. Waarmee deze cyclus wordt afgesloten.

Gegevens concert

Locatie: Kathedrale Basiliek St.-Bavo, Haarlem, Leidsevaart 146, 2014 HE Haarlem. De hoofdingang bevindt zich tussen de torens aan het Bisschop Bottemanneplein. Tot de zomer van 2025 is de hoofdingang niet toegankelijk en wordt gebruik gemaakt van de tijdelijke ingang aan de Jos Cuypersstraat (tegenover nr. 30).
Toegang: gratis, vrijwillige bijdrage, ook te voldoen via onderstaande QR-code of link. Kosten € 10-15,– per persoon. Donaties: zie donateurspagina

Betaal via deze link

Na afloop van dit openingsconcert van de 52ste concertserie is er gelegenheid tot 18.00 u. onder een kopje koffie, thee of een drankje na te praten in de horecagelegenheid van de kathedraal.

Sponsoren 2025

Het concertprogramma voor 2025 is bekend. Details van de concerten zullen gepubliceerd worden in de berichten in de Agenda.

Flyer concertserie 2025Downloaden

Door werkzaamheden aan het Bisschop Bottemanneplein is de hoofdingang van de kathedraal tot de zomer van 2025 niet toegankelijk. Er wordt gebruik gemaakt van een tijdelijke ingang aan de Jos Cuypersstraat (tegenover nr. 30).

Programma

Organist

António Pedrosa studeerde orgel aan de Muziekacademie van Paços de Brandão, bij Rui Soares, waar hij in 2015 de Complementary Course (gelijkwaardig aan de middelbare school) afrondde met het hoogste cijfer. Hij heeft zijn Masteropleiding aan het Conservatorium van Amsterdam afgerond bij Pieter van Dijk. Hij heeft ook lessen gevolgd bij Matthias Havinga, clavichord en klavecimbel bij Menno van Delft en basso continuo en improvisatie bij Miklos Spanyi.

Nu volgt hij een opleiding aan het conservatorium in Hamburg bij Wolfgang Zerer. Daarnaast volgde hij masterclasses bij organisten als Louis Robilliard, Leo van Doeselaar, Michel Bouvard, e.a. Hij is actief bezig met continuospel en heeft bijvoorbeeld meegewerkt aan een academisch project van het Conservatorium van Amsterdam o.l.v. Jos van Veldhoven, waarbij hij het grote orgel van de Marienkirche in Stralsund bespeelde. Als continuo speler werkt hij vaak samen met kamermuziekensembles in Portugal en Nederland, zoals het ensemble ´La sfera armoniosa´, onder leiding van Mike Fentross.

Toelichting op het programma

Herbert Howells componeerde zijn tweede Rhapsody tijdens de eerste wereldoorlog in 1918. Op zo’n tijd van geopolitieke onzekerheden is het zeker niet verassing dat Howells naar andere modellen van compositie zoekt in plaats van de klassieke Germanisch Sonata vorm. Een groot deel van zijn orgel oeuvre stelt inderdaad een rapsodisch karakter voor. Dit geeft ruimte aan diverse expressieve mogelijkheden, zoals bij deze Rhapsody. Hier kan Howells, door middel van zijn rijke harmonische idioom en behandeling van thema’s, conflict, dramatisch verdriet, en verlangen naar troost uiten.

Deze drie stukken van Marco Enrico Bossi vertonen verschillende kenmerken van zijn orgelmuziek. Terwijl zijn speelse Scherzo een wat lichter, hoewel niet altijd helemaal ‘zonnig’, facet toont, een echte concert stuk, bij de ingetogen Ave Maria komen we bij een bijna liturgische sfeer, waar de geleidelijke harmonische ontwikkeling voor een rustig meditatie zorgt. Met zijn Pièce Heroique daarentegen komen we weer terecht bij een verhaal op muziek. Hier, zoals in de Rhapsody van Howells, komen strijd, vecht, winnen en verliezen, weer voor. Het is zoals een verhaal van een beroemde held, maar of hij/zij heeft gewonnen of niet blijft een mysterie…

De Choralen van Freitas-Branco en Franck zijn net niet kinderen van dezelfde tijd. Men zou kunnen zeggen dat het stuk van Freitas Branco gedeeltelijk een product is van de stijl van orgelmuziek die César Franck ontwikkelde. Freitas-Branco maakt gebruik van een typisch Franse harmonische smaak, al richting impressionisme. Desondanks heeft zijn muziek een zeker burlesquekarakter, dat grotendeels vreemd is aan de stijl van Franck.

César Franck, de Pater Seraphicus, de grote meester van het late 19e eeuw, bracht de orgelmuziek in Frankrijk naar een geheel nieuw niveau van verfijning, inventie en verkenning van de mogelijkheden van het instrument.

In zijn eerste Choral zijn virtuositeit van compositie en extreem rijk expressiviteit zeer nauw met elkaar verbonden. Franck behandelt de verschillende thema’s, elk met een eigen karakter, op een klassieke, bijna Beethoviaanse manier, maar met een zeer verfijnde kleding van contrapunt en textuur. Dit brengt het stuk tot een zeer sterk en indrukwekkende slot, uiteindelijk heeft de held gewonnen!

Gegevens concert

Locatie: Kathedrale Basiliek St.-Bavo, Haarlem, Leidsevaart 146, 2014 HE Haarlem. De hoofdingang bevindt zich tussen de torens aan het Bisschop Bottemanneplein. Tot de zomer van 2025 is de hoofdingang niet toegankelijk en wordt gebruik gemaakt van de tijdelijke ingang aan de Jos Cuypersstraat (tegenover nr. 30).
Toegang: gratis, vrijwillige bijdrage. Kosten € 10-15,– per persoon. Donaties: zie donateurspagina

Sponsoren 2025

Thijs (Mattheus) Kramer werd op 28 mei 1938 geboren te Amsterdam. Hij studeerde piano, orgel en orkestdirectie aan het Amsterdams Conservatorium en Muzieklyceum bij onder anderen Jaap Spaanderman, Anthon van der Horst en Péter Erös. In 1960 won hij de eerste prijs op de Internationale Zomeracademie te Haarlem, een plaats die hij deelde met Franz Haselböck.

Organist

Na aanstellingen als (dirigent-)organist in de Sint-Bonifatiuskerk in 1953 de Vondelkerk in Amsterdam in 1956 werd hij in 1959 vaste bespeler van het grote Adema-orgel in de Sint-Willibrorduskerk (buiten de Veste) in de hoofdstad. Na de sluiting van de kerk aan in 1966 richtte hij (mede) een comité op tot behoud van het Adema-orgel. In 1971 was het dan zover dat Thijs Kramer het behouden ‘Willibrordusorgel’ in de Kathedrale Basiliek
Sint-Bavo in Haarlem kon bespelen. Na zijn Amsterdamse periode werd hij dirigent-organist van de Sint-Petruskerk te Leiden.

Als concertorganist trad Kramer op in heel Europa. Zijn spel is op diverse grammofoonplaten en cd’s vastgelegd, veelal met romantisch repertoire van onder meer Widor, Vierne en Reubke. Zijn affiniteit met de Franse romantiek klinkt ook door in zijn eigen Symfonie voor orgel ‘Media Vita’ die hij in 1985 op het Willibrordusorgel in Haarlem in première bracht.

Koordirigent

Thijs Kramer was vooral actief als dirigent van diverse professionele en amateurkoren. Zo stond hij voor het Nederlands Operakoor en werkte hij voor de publieke omroep. Hij was 45 jaar dirigent van het Concertkoor Baarn (Christelijke Oratoriumvereniging Baarn). In 1988 werd hij dirigent van het KCOV Excelsior te Amsterdam en in 1989 dirigent van de Nederlandse Händelvereniging. Ook was hij dirigent van Vocaal Ensemble Fioretto.

Kramer dirigeerde een groot aantal opera’s, oratoria en andere koorwerken waaronder de wereldpremière van de originele versie van Elias van Mendelssohn, waarvan hij het verdwenen manuscript in Engeland had teruggevonden. Hij trad vele malen op als dirigent (en begeleider) in het Concertgebouw te Amsterdam onder meer met een groot aantal uitvoeringen van de Mattheus-Passion van Bach.

Muziekwetenschapper

Als musicoloog promoveerde hij in 2000 aan de Universiteit van Utrecht op een proefschrift over getallenfiguren in het werk van Johann Sebastian Bach. Ook publiceerde hij over het werk van organist, altviolist en componist Cor Kint. Bij Boeijenga verzorgde hij de uitgave van dienst complete orgelwerk in vier delen, alsmede werk voor harmonium solo, harmonium en viool en de Hymne voor viool en orkest.

Onderscheidingen

Voor zijn verdiensten als musicus ontving Thijs Kramer meerdere onderscheidingen. In 1978 kreeg hij de pauselijke onderscheiding ‘Pro Ecclesia et Pontifice’ voor zijn inspanningen voor het Willibrordus-orgel. 1991 werd hem de zilveren medaille van de Franse Société Académique Arts Sciences Lettres toegekend voor zijn verdiensten voor de Franse orgelmuziek. In 2007 nam hij de bronzen Concertgebouwpenning in ontvangst. In 2008 werd hem de Erespeld van Baarn uitgereikt. Kramer mocht zich tevens Ridder in de Orde van Oranje-Nassau noemen.

Schildpadden

Naast zijn muzikale activiteiten had hij een passie voor schildpadden. Zo was hij enige tijd directeur
van een schildpaddenreservaat in Spanje. Thijs Kramer overleed op 14 december 2021 in Hilversum.

Programma

Organist

Marco D’Avola (1959) is een Siciliaanse componist, organist en pianist. Hij behaalde zijn diploma’s aan het “Vincenzo Bellini” Muziek Conservatorium in Palermo, met goede cijfers en “summa cum laude”; daarna heeft hij vele stages gevolgd bij J. Guillou, O. Pierre, J. Demus, L.F. Tagliavini, A. Sacchetti.

Als organist heeft hij meer dan 1500 concerten gegeven in Europa, de Verenigde Staten, Japan en Rusland, voor de belangrijkste Internationale Orgelfestivals waaronder: New York (St. Patrick’s Cathedral, St. Thomas Fift Avenue, Central Synagogue), Washington (Washington National Cathedral), Philadelphia, Tokyo (The Shinguya Philharmonic), Moscow (Catholic Cathedral), Saint Petersburg (Shostakovic Philharmonic), Minsk (Philharmonic Orchestra), London (Westminster Abbey, St. Paul’s Cathedral), Edinburgh, Parijs (La Madaleine), Dijon, Montpellier, Berlijn (Kaiser Wilhelm Gedacthische Kirche), München, Leipzig, Dresden (Kreutxkirche), Wenen (St. Stefen Kathedraal, St. Augustin), Salzburg, Barcelona (Igualada), Valencia (Festival de Morella), Sevilla, Malaga, Brussel, Antwerpen, Amsterdam, Rotterdam, Bern, Zürich, Bazel, Lausanne, Warschau, Krakau, Gdansk, Boedapest, Praag, Rome (Pauselijk Instituut voor Heilige Muziek, Pantheon), Venetië, Florence, Palermo (Teatro Massimo), Principaute de Monaco-Montecarlo, Universiteit van Malta, Tunis (Kathedraal).

Als componist heeft hij een groot aantal symfonische, koor- en instrumentale werken geschreven, waaronder: de “Messa di Requiem”, opgedragen aan paus Johannes Paulus II en uitgevoerd in het Vaticaan; vijf Concerto’s voor orgel en orkest: het nr. 1 op. 29 uitgevoerd door het Philharmonisch Orkest van de staat Bielorussia, Minsk; nr. 3 uitgevoerd door het Franziskaner Orkest (Mozarteum), Salzburg; twee Concerti voor piano en orkest: nr. 1 uitgevoerd op het Festival van Hedendaagse Muziek, Bacau; nr. 2 uitgevoerd door het Egyptisch Philharmonisch Orkest, Caïro; “Magnificat” uitgevoerd door het Shinguya Philharmonisch Orkest, Tokio.

Marco D’Avola is Fellow van “The Royal College of Organists” in Londen, de “American Guild of Organists” in New York en van de “Fellowship of Rotarian Musicians P.H.F.”. (U.S.A.); hij is inspecteur van de regio Sicilië voor historische orgels; hij is titulair organist van de St. Johannes de Doper Kathedraal van Ragusa; hij is directeur van het Ragusa International Organ Festival.

Zijn muzikale composities zijn opgenomen en uitgegeven door Pauline Editions (Vaticaan), I.M.S. (New York), Triplo Press (U.S.A.), T.G.E. (Zwitserland), Halidon, Berben, Eurarte (Italië), en uitgezonden door RAI Radiotelevisione Italiana, de Vaticaanse Radio, de KCME Denver (U.S.A.), de Duitse, Franse, Spaanse, Poolse en Roemeense Televisies.

Met betrekking tot zijn Concerto op. 29 voor orgel en orkest schreef Prof. Jean Guillou: “Mijn complimenten voor dit werk: Ik heb ervan genoten door de grondigheid van je zeer consistente manier van schrijven. De ideeën worden consequent gevolgd en uw muzikale gedachten zijn lyrisch en altijd geleid door de nobelheid van het orgel waarvoor het orkest een grote schaduw lijkt te zijn die het met respect en eerbied, welsprekendheid en ernst bedekt” (Parijs, maart 2003). Prof. Harald Genzmer zei na het horen van zijn 2e Sonate voor orgel: “Pedaalsolo fantastisch! Ik had nooit gedacht dat mijn Sonate zo suggestief zou kunnen zijn” (München, augustus 1999).

Toelichting op het programma

Volgt

Gegevens concert

Locatie: Kathedrale Basiliek St.-Bavo, Haarlem, Leidsevaart 146, 2014 HE Haarlem. Ingang aan het Bisschop Bottemanneplein
Toegang: gratis, vrijwillige bijdrage. Kosten € 10-15,– per persoon. Donaties: zie donateurspagina

Sponsoren 2025

Programma «Les 4 Elements»

Organist

Marc Fitze doceert orgel aan het conservatorium van Bern en is organist van de Heiliggeistkirche Bern, waar hij leiding geeft aan een gevarieerd muziekprogramma en de concertserie BarockZentrum.

Zijn concertactiviteiten omvatten optredens in Zwitserland, Duitsland, Italië, Frankrijk, Engeland, Spanje, Oekraïne, Mexico, Israël, Nederland, de VS en Japan. De afgelopen jaren was hij te gast bij gerenommeerde concertseries als het Lucerne Festival, Minato Mirail Hall Yokohama, Eglise St. Clothilde de Paris, Victoria Hall Genève, Rapallo International Organ Festival, St.-Bavo Haarlem, etc.

Hij heeft radio- en cd-opnames gemaakt in Zwitserland en de VS. Hij is lid van de Real Ixcuintleria, de Association des Amis de l’Art de Marcel Dupré en, als opvolger van Marie-Claire Alain, Vice-President van de International Jehan Alain Society gevestigd in Romainmôtier.

Hij studeerde aan de Basel Music Academy in de orgelklas van Guy Bovet en aan het New England Conservatory of Music in Boston/USA bij Prof. Yuko Hayashi. Hij sloot zijn studie in Bazel af met een docentendiploma en een solistendiploma en ontving in 2002 de Hans Balmer Prijs voor het beste orgeldiploma van het jaar. Hij vervolgde zijn studie bij Marie-Claire Alain, Jean Boyer, William Porter, Luigi Fernando Tagliavini, Peter Planyavsky en Joris Verdin.

Hij heeft zich ook gespecialiseerd in het kunstharmonium en de historische uitvoeringspraktijk ervan en bezit een privéverzameling historische Mustel harmoniuminstrumenten. Sinds 2009 treedt hij op als solo harmoniumspeler en als lid van grotere ensembles (Vienna Symphony Orchestra, Musikkollegium Winterthur, Bern Symphony Orchestra en Zürich Chamber Orchestra).

Toelichting op het programma

Dit programma neemt u mee op een muzikale reis langs de vier elementen: aarde, water, lucht en vuur.

OPENING Sigfrid Karg-Elert – Chaconne con Variazioni op. 14, nr. 3. Deze indrukwekkende variatiereeks opent het programma met een statige, plechtige chaconne. Door haar voortdurend transformerende herhalingen lijkt zij als een soort vijfde element de overige te bezielen en te doordringen.

ELEMENT WATER Claude Debussy – La Cathédrale engloutie Debussy schildert in klanken het beeld van een verzonken kathedraal die op mysterieuze wijze soms uit de diepte van het water oprijst. Golvende harmonieën, vage contouren en een langzame opbouw roepen de kracht en het raadselachtige karakter van water op.

ELEMENT VUUR Manuel de Falla – Danza ritual del fuego Deze rituele vuurdans uit het ballet El amor brujo (De betoverde liefde) is een bezwerende dans vol Spaanse hartstocht en vurige energie.

ELEMENT LUCHT Jehan Alain –  Aria In deze miniatuur zweeft de melodie als een zachte bries boven een eenvoudige begeleiding. Het werk ademt lichtheid en rust en vormt een bezinnend moment in het programma.

ELEMENT AARDE Francis Chapelet – Etna 71 Gebaseerd op veldopnames van de actieve vulkaan Etna, verklankt Chapelet aardse dreiging en ondergrondse kracht. Bruisend, grommend en onvoorspelbaar roept het werk de onstuimige levendigheid van onze planeet op.

FINALE Louis Vierne – Allegro risoluto (uit Symfonie nr. 2). Als krachtig slot van dit concert klinkt het energieke eerste deel uit Vierne’s tweede orgelsymfonie. Dramatische wendingen, stevige akkoorden, ritmische vaart en luchtige virtuositeit maken dit tot een ware finale waarin alle vier elementen uit het programma lijken samen te komen.

Gegevens concert

Locatie: Kathedrale Basiliek St.-Bavo, Haarlem, Leidsevaart 146, 2014 HE Haarlem. Ingang aan het Bisschop Bottemanneplein
Toegang: gratis, vrijwillige bijdrage. Kosten € 10-15,– per persoon. Donaties: zie donateurspagina

Sponsoren 2025

Programma

Organist

Sietze de Vries is organist van de Martinikerk te Groningen, hoofdvakdocent orgel en theoriedocent aan het Prins Claus Conservatorium aldaar en is internationaal actief als concertorganist. Speerpunt van zijn activiteiten vormt het improvisatie-ambacht in combinatie met oude orgels. Hiervoor ontwikkelde hij een heel eigen lesmethodiek, die gebaseerd is op de oude meesters. Deze methode is inmiddels ook online te volgen en heeft internationaal veel volgers.

Zelf studeerde Sietze de Vries o.a. bij Wim van Beek, Jan Jongepier en Jos van der Kooy. Hij won 15 prijzen bij orgelconcoursen, waaronder l’Europe & l’Orgue en het internationale improvisatieconcours Haarlem.

Als veelgevraagd speler, excursieleider, docent, jurylid en spreker, reist Sietze de Vries niet alleen door heel Europa, maar strekt zijn werkveld zich ook uit naar de USA, Canada, Rusland, Australië en Zuid-Afrika.

Sietze de Vries is de vaste begeleider van de Koorschool Noord Nederland en in die hoedanigheid werkt hij samen met zijn vrouw, dirigent Sonja de Vries. De Roden Girl Choristers hebben een klinkende reputatie als ambassadeurs van de Anglicaanse kerkmuziek, maar manifesteren tevens het belang om jong talent te ontwikkelen.

Naast genoemde activiteiten is Sietze de Vries actief als redacteur van het vakblad ‘Het Orgel’ en schrijft hij veel over improvisatie, orgelbouw en kerkmuziek.www.sietzedevries.nl

Toelichting op het programma

De Fantasia in g klein, BWV 542 van Johann Seb. Bach wordt meestal gekoppeld aan de fuga met het zelfde BWV-nummer, maar het is de vraag of Bach dat ook heeft gedaan. Er zijn immers alleen maar kopieën van deze twee werken overgeleverd, niet een handschrift van hemzelf. In slechts één handschrift zijn beide werken aan elkaar gekoppeld.

De uit vijf episodes bestaande Fantasia moet de toenmalige toehoorders zeer modern in de oren hebben geklonken met zijn vele chromatiek, gedurfde harmonisaties en voorhoudingen. We zouden het kunnen beschouwen als een (Nord-)Duitse versie van de Italiaanse Toccata di durezze e ligature en een laat voorbeeld van de stylus phantasticus. Juist door het afzonderlijk te spelen krijgt dit werk de aandacht die het verdient en die anders naar even geniale fuga gaat.

Johannes Brahms schreef de vijf jaar na zijn dood verschenen elf koraalvoorspelen op. 122 in 1896, het jaar dat zijn goede vriendin Clara Schumann overleed. Nr. 10 is donker gekleurd met de doorgaande beweging in het manuaal en de cantus firmus door de tenor in het pedaal. Nr. 9 behandelt de cantus firmus als een versierd koraal dat in de eerste zin en de herhaling daarvan door kruidige harmonieën wordt begeleid. De ontspanning komt in de daaropvolgende regel, maar aan het slot krijgt de frygische melodie een aeolische kleur.

Gabriel Fauré, opgeleid aan de Ecole de musique religieuse (Ecole Niedermeyer) was lange tijd kerkorganist en koordirigent om in zijn levensonderhoud te voorzien, onder meer achtereenvolgens aan de Saint-Sulpice, waar hij het koororgel bespeelde, en aan de Madeleine in Parijs waar hij na 1874 als plaatsvervanger.optrad van zijn oud-leraar Camille Saint-Saëns. Zijn kracht was de improvisatie waarvoor hij door zowel Widor als Saint-Saëns werd bewonderd. De enige orgelmuziek die van hem bekend is, zijn de begeleidingen van zijn religieuze koorwerken. De reden waarom hij geen orgelwerken is onbekend.

César Franck verzorgde zelf de eerste uitvoering van de Trois Pièces tijdens het concert dat hij op 1 oktober 1878 gaf op het nieuwe Cavaillé-Coll orgel in het Trocadéro. Daarbij droeg deze fantasie in het manuscript van de componist de titel Fantaisie-Idylle. Het werk kent vier thema’s. Daarvan klinkt het eerste unisono tijdens de eerste acht maten van het stuk. Na een korte overgang volgt het tweede thema dat van het eerste is afgeleid. Het wordt begeleid door repeterende akkoorden die in veel besprekingen van dit werk als ‘pianistisch’ worden aangeduid, terwijl het een zetting is die het heel goed doet op de tongwerken van het Récit. Dit thema gaat plotseling over in een lyrisch, syncoperend derde thema dat wordt begeleid door gebroken akkoorden. Een kort ‘choral’ op de Vox humana vormt een afsluitend vierde thema. Daarna volgt een lange doorwerking over de eerste drie thema’s die geheel aan het slot wederom uitmondt in het koraalthema. Wat betreft de vorm voert die dit werk al een heel eind in de richting van het Deuxième Choral.

Net als Fauré schreef Maurice Ravel niets voor orgel, maar reeds tijdens zijn leven verschenen in 1927 zes bewerkingen van verschillende van zijn composities. Met name het orkestrale Franse orgeltype leent zich goed voor de kleurrijke muziek van Ravel, en na enkele decennia in de ban gedaan te zijn, zijn bewerkingen weer in trek bij organisten en hun publiek.

Gegevens concert

Locatie: Kathedrale Basiliek St.-Bavo, Haarlem, Leidsevaart 146, 2014 HE Haarlem. Ingang aan het Bisschop Bottemanneplein
Toegang: gratis, vrijwillige bijdrage. Kosten € 10-15,– per persoon. Donaties: zie donateurspagina

Sponsoren 2025

Programma

Bij gelegenheid van Open Monumentendag 2025

Organist

Maarten Wilmink werd geboren in 2001 en raakte op 12-jarige leeftijd gefascineerd door het orgel. Inmiddels voerde zijn concertagenda hem onder meer naar Duitsland, Frankrijk, Oostenrijk, Italië en Litouwen en werd hij eersteprijswinnaar van verschillende orgelconcoursen.

Zijn orgelstudie begon in 2014 bij Louis ten Vregelaar en vervolgde hij in 2019 aan het conservatorium in Rotterdam. Hier studeerde hij bij Ben van Oosten en Zuzana Ferjenčíková. Daarnaast studeerde hij daar ook improvisatie bij Hayo Boerema en rondde hij de studie kerkmuziek af. Zowel zijn bachelor- als zijn master-examen orgel werden met een 10 beoordeeld en sloot hij daarmee beide summa cum laude af. In de tweede helft van 2025 zal hij zijn studie voortzetten in de vorm van een Konzertexamen Orgel in Saarbrücken (Duitsland), waar hij bij Notre-Dame organist Vincent Dubois zal studeren.

Naast zijn soloconcerten, treedt hij solistisch op met orkesten en begeleidt hij regelmatig koren en ensembles. Als kerkmusicus is hij sinds 2022 verbonden aan de St.-Stephanuskerk te Borne alwaar hij is aangesteld tot organist-dirigent. Voor de periode 2023-2024 ontving hij een tweejarige benoeming als organ scholar in Ratingen (Duitsland). Meermaals speelde hij tijdens Missen die live werden uitgezonden op NPO 2. Naast zijn activiteiten als uitvoerend musicus, is hij ook actief als privédocent orgel.

Maarten Wilmink werd prijswinnaar bij verschillende orgelconcoursen. Hij won eerste prijzen tijdens het SGO Orgelconcours 2018 (Groningen), het Quintus Orgelconcours 2021 (Kampen) en de Rino Benedet Organ Competition 2023 (Bibione (Italië)).

Toelichting op het programma

Dit concert opent met het openingsdeel uit de zesde symfonie van Charles-Marie Widor. Dit openingsdeel is groots van opzet: een krachtig en majestueus eerste thema dat gevolgd wordt door een virtuozer tweede thema. De expositie van deze twee thema’s vormt het begin van een indrukwekkende sonatevorm. Dramatiek en grandeur worden afgewisseld met lyrische momenten en deze afwisseling mondt uit in een overweldigend slot.

Franck schreef aan het einde van zijn leven zijn Trois Chorals voor orgel. Deze drie werken kan men zien als fantasieën over zelfgeschreven melodieën. In zijn tweede Choral vinden we brede bogen waaronder Franck met prachtige harmonieën rondom het thema van dit tweede Choral schildert.

Het programma vervolgt met een orkestwerk dat Jonathan Scott voor orgel bewerkte: L’Apprenti Sorcier (De Tovenaarsleerling). Dit symfonische gedicht uit 1897, gebaseerd op een tekst van Goethe, is tegenwoordig onder andere bekend van het gebruik in de Disney-film Fantasia. Disney maakte deze film met de muziek en tekst van Goethe als basis. We zien daarin dan ook hoe een onhandige tovenaarsleerling zijn bezem betoverde om een kelder schoon te maken, maar deze blijft maar water produceren. Er komen langzamerhand steeds meer bezems en water bij, waardoor de kelder onderloopt. Uiteindelijk komt de leraar terug en zien en horen we hoe dit verhaal – wel of niet goed – afloopt.

Marcel Dupré schreef aan het eind van zijn leven een kleine compositie, zijn Souvenir Op. 65bis, die gespeeld kon worden op het harmonium in een kapel van een begrafenis van een kennis waar hij zelf niet bij kon zijn. Hoewel hij het werk zelf niet uitgaf, werd de bladmuziek na zijn eigen dood alsnog verspreid.

Het concert wordt besloten met het Carillon de Westminster van Louis Vierne. Dit werk is een van zijn meest bekende werken en baseerde hij op de beroemde klokken van Westminster Palace in Londen. Het motief van dit carillon komt steeds terug en mondt uit in een majestueuze climax die een feestelijk besluit van dit concert vormt.

Gegevens concert

Locatie: Kathedrale Basiliek St.-Bavo, Haarlem, Leidsevaart 146, 2014 HE Haarlem. Ingang aan het Bisschop Bottemanneplein
Toegang: gratis, vrijwillige bijdrage. Kosten € 10-15,– per persoon. Donaties: zie donateurspagina

Sponsoren 2025

Programma

Organist

Organist, cembalist en musicoloog Stefano Molardi dankt zijn muzikale opleiding aan internationaal bekende figuren als Kooiman, Stembridge, Vogel, Tagliavini, en in het bijzonder aan Michael Radulescu, met wie hij studeerde aan de Universiteit voor de Kunsten in Wenen, en met wie hij samenwerkte tijdens de Académie Bach di Porrentruy (CH).

Als prijswinnaar bij talrijke internationale concoursen voor organisten, waaronder de Pasian di Prato (UD) in 1998, Viterbo (1996), en vooral in Brugge en bij de Paul Hofhaimer in Innsbruck, heeft Stefano Molardi een briljante carrière als solist en kamermusicus en speelde hij in enkele van de beroemdste zalen in Italië, Europa, Brazilië en de VS, zoals de Walt Disney Concert Hall in Los Angeles, de Sala Sao Paulo in Brazilië, de Musikverein in Wenen, de Carnegie Hall in New York, de Jordan Hall in Boston, het Concertgebouw in Amsterdam, het Teatro La Fenice in Venetië, enz.

Als organist trad hij op in prestigieuze festivals in Italië en Europa, zoals het Musica e Poesia in Milaan, Festival organistico internazionale in Treviso, Festival di Valvasone, Maastricht International Festival (NE), Wiener Orgelkonzerte, Historische Orgels Festival in Arnstadt en Orgelfestival in Nürnberg. In 2009 voerde hij de complete orgelmuziek uit van zowel F. Liszt als C. Franck.

Hij is professor aan de Scuola Universitaria di Musica della Svizzera italiana in Lugano (Zwitserland) en aan het Conservatorium van Brescia en geeft regelmatig masterclasses en lezingen over de Italiaanse barokuitvoeringspraktijk in Lugano, Siville, Dresden, Nüremberg en Boedapest.

Hij heeft ook opnames gemaakt met Tactus, Christophorus en Deutsche Grammophon. Sinds 2003 is hij exclusief artiest van de Zwitserse platenstudio Divox, zowel als solist als als dirigent van het barokorkest I Virtuosi delle Muse, waarmee hij grote erkenning kreeg van de critici (Amadeus, Early Music, Crescendo), en van de platenbladen (5 Diapason van het gelijknamige Franse tijdschrift, 5 sterren op Goldberg, 5 sterren en CD van de maand op Amadeus). Hij heeft ook opnames gemaakt voor SWR in Duitsland, MEZZO in Frankrijk, Radio France en Radio Suisse Romande.

Als dirigent treedt hij regelmatig op in Italië, Hongarije, Frankrijk, Duitsland, Oostenrijk en Spanje met repertoire dat varieert tussen Matthews Passin van Bach (Ferrara), Mozart’s Requiem (Festival dell’Aurora di Crotone), Ademira theaterstukken van Lucchesi uit 1784 (Teatro Dovizi di Bibbiena) Mitridate di Porpora del 1730-36 (Teatro Caldéron di Valladolid), il Farnace en Il Giustino van Vivaldi (Wenen, Theater an der Wien, Theatre des Champs-Elysées, Parigi); trad ook op in Bilbao, Oldenburg, Rheingau, Cremona (Festival Monteverdi), Parijs, Nantes, Monaco, Innsbruck, Londen, Montpellier, Schwetzingen en Dachau. Sinds 2018 werkt hij samen met violist Gian Andrea Guerra aan viool- en orgel/ klavecimbelliteratuur uit de 17e en 18e eeuw (Duo Seraphim).

Toelichting op het programma

Het programma van deze avond bevat enkele van de belangrijkste romantische componisten voor orgel en begint met Marco Enrico Bossi, een van de belangrijkste Italiaanse componisten tussen 1800 en 1900. Het Thème en Variaties is een werk van grote omvang, waarin de variaties zowel een symfonische betekenis krijgen als zangerig en virtuoos zijn.

Cesar Franck is een van de meest briljante internationale figuren voor het orgel in Frankrijk van de tweede helft van de 19e eeuw: duidelijk zijn de invloeden van componisten als Berlioz, Wagner, Listz, in het gebruik van de zogenaamde symfonische stijl toegepast op het orgel. De Prière en Pièce heroique drukken aan de ene kant een grote expressiviteit en diepgang uit, aan de andere kant een symfonische impuls van grote impact en expressieve kracht.

De Totentanz van Listz is een stuk voor piano en orkest gecomponeerd rond het midden van de 19e eeuw. De oorsprong van dit stuk is te danken aan een verblijf van de componist in Pisa waar hij de gelegenheid had om de begraafplaats te bezoeken, op het plein van het beroemde Piazza dei Miracoli waar een middeleeuws schilderij bewaard is gebleven dat de triomf van de dood van Buonamico Buffalmacco uitbeeldt. Liszt was diep ontdaan, zozeer zelfs dat hij dit suggestieve stuk componeerde, gebaseerd op de gregoriaanse sequens van het Dies Irae.

Gegevens concert

Locatie: Kathedrale Basiliek St.-Bavo, Haarlem, Leidsevaart 146, 2014 HE Haarlem. Ingang aan het Bisschop Bottemanneplein
Toegang: gratis, vrijwillige bijdrage. Kosten € 10-15,– per persoon. Donaties: zie donateurspagina

Sponsoren 2025