Ton van Eck, de emeritus titulair organist van de Koepelkathedraal, zal deze avond vertellen over de laatste en lopende restauraties van het Willibrordusorgel . Deze avond wordt u, zonder te veel technische termen, uitgelegd, wat er allemaal is komen kijken bij de restauratie van het Willibrordusorgel en hoe zorgvuldig de orgelmaker met de afkomende materialen is omgegaan zodat het instrument zijn wederwaardigheden kan blijven vertellen. De lezing wordt gehouden in de Grote Zaal van de plebanie.

Programma

Toelichting op het programma

Volgt

Gegevens concert

Locatie: Kathedrale Basiliek St.-Bavo, Haarlem, Leidsevaart 146, 2014 HE Haarlem. De hoofdingang bevindt zich tussen de torens aan het Bisschop Bottemanneplein.
Toegang: volgt.

Ton van Eck zal tijdens een pontificale hoogmis afscheid nemen als titulair organist van de kathedrale basiliek St.-Bavo. Hij zal t.b.v. de concertserie op het Willibrordusorgel en als waarnemend organist nog betrokken blijven bij de activiteiten in de kathedraal.

Programma

Organist

Eric Koevoets studeerde aan het Rotterdams Conservatorium orgel (Uitvoerend en Docerend Musicus) bij Jet Dubbeldam, piano (Docerend Musicus) bij Frans van Hoek en koordirectie bij Barend Schuurman. Ook volgde hij improvisatielessen bij Arie J. Keijzer. Ten overstaan van de Commissie Bevoegdheidsverklaringen van de R.K. Kerk behaalde hij in 1992 het diploma kerkmuziek. Hij verdiepte  zich verder in improvisatie bij Hayo Boerema.

Hij geeft regelmatig orgelconcerten in binnen- en buitenland, is als begeleider actief en componeerde diverse werken. Hij is sinds 2007 dirigent-organist van de Sint Lambertuskerk te Rotterdam-Kralingen. Daarnaast is hij piano- en orgeldocent aan Muziekonderwijscentrum Dubbelsteyn te Dordrecht.

In de afgelopen jaren zijn van zijn spel vele CD’s uitgebracht waaronder de complete orgelwerken van César Franck, de complete sonates voor orgel van Carl Philipp Emanuel Bach en muziek van o.a. Vierne, Tournemire, Widor en Wagner. In 2023 rondde hij de cd-opnamen van het volledige orgeloeuvre van Johann Sebastian Bach af en werd in 2024 het laatste deel, Volume 11 uitgebracht.

Toelichting op het programma

Binnen het oeuvre voor orgel van Guilmant  nemen acht sonates een ereplaats in. Opvallend is dat ondanks het Franse ‘esprit’ hij toch ook sterk beïnvloed lijkt door de Duitse muziek uit de 18e en 19e eeuw. Bach, Beethoven, Mendelssohn en Schumann behoren tot zijn inspirators. De Derde Sonate is eigenlijk qua vorm eigenlijk een prelude en fuga met onderbreking van een lyrisch adagio.

Het wondermooie Allegretto uit de 24 Pièces’ voor orgel van André Fleury stuk is gracieus en raakt aan de wereld van de liederen van Fauré. Een argeloos thema ontvouwt zich boven een doorgaande beweging van gebroken akkoorden in zestienden.

Choral III van Franck begint met vurige akkoordbrekingen met een toccata-karakter gevolgd door het choral. Beide gegevens wisselen elkaar af gevolgd door het middendeel, een meditatieve cantilene. Als een hemels visioen klinkt opeens zacht en hoog weer het choral, in dialoog met de cantilene. Door steeds verdere ontwikkeling van de cantilene-thematiek bereikt het werk een enorme climax met een fragment van het choral in het pedaal. Het hierop volgende laatste gedeelte vangt aan met de herneming van de toccata-motieven, onrustig en zoekend. Steeds weer verschijnen fragmenten van het choral. uiteindelijk, gecombineerd met de toccata- motieven, het choral groots en bevrijdend volledig tot klinken komt

In 2022 componeerde Eric Koevoets (bij gelegenheid van het afscheid van Geert Bierling als stadsorganist van Rotterdam) de elegante compositie Divertissement. Na een langzame inleiding, Adagio espressivo, con fantasia, horen we een dansant Allegro con spirito waarin twee thema’s elkaar afwisselen. Het stuk wordt besloten met een coda molto tranquillo waarin een vleugje weemoed doorklinkt.

In de in 1981 gecomponeerde Toccata en Fuga over Victimae Paschali Laudes van de Nederlandse componist Otto Deden horen we tal van manieren waarop het beroemde gregoriaanse Paas-thema is verwerkt. In de toccata zijn akkoorden opgebouwd uit melodietonen van de Victimae-aanhef. In het gehele werk klinkt het thema in talrijke ritmische en melodische varianten. Bijzonder mooi wordt via een stille, verwachtingsvolle muziek geleidelijk gewerkt naar een grootse climax aan het slot van de fuga.

Jehan Alain bezocht geregeld de abdij van Valloires om tijdens de diensten daar het orgel te bespelen. De Postlude pour l’Office de Complies is het naspel voor de completen, de laatste getijdenviering van de dag. Boven een stille pendelbeweging klinken diverse gregoriaanse thema’s van de completen: gebeden voor vrede, vertrouwen, rust in de handen van God. Dit laatste, ‘In manus tuas’ refereert aan één der kruiswoorden van Christus.

De Symphonie-Passion van Dupré is een vierdelige symfonie met als onderwerp de belangrijkste stadia uit het leven van Jezus. In het eerste deel, Le monde dans l’attente du Sauveur. verbeelden de voortdurend onrustige klopmotieven het ongeduldig, hartstochtelijk verlangen van de mensheid naar de komst van de Verlosser. Na een eerste grote climax klinkt verstild de adventshymne Jesu Redemptor omium. Geleidelijk keren de klopmotieven terug in een hevig bewogen doorwerking en reprise. Uiteindelijk keert dan de gregoriaanse hymne glorieus terug als canon tussen bovenstem en bas, omspeeld door de klopmotieven. Dit is op te vatten als een rake toonzetting van Christus’ komst naar de wereld als Verlosser van en te midden van de mensheid.

Gegevens concert

Locatie: Kathedrale Basiliek St.-Bavo, Haarlem, Leidsevaart 146, 2014 HE Haarlem. De hoofdingang bevindt zich tussen de torens aan het Bisschop Bottemanneplein.
Toegang: gratis, vrijwillige bijdrage. Kosten € 10-15,– per persoon. Donaties: zie donateurspagina

Sponsoren 2025

Tijdens dit concert zal elk jurylid van het Internationaal César Franck Concours 2026 tenminste een orgelwerk uit de late 20^ste of de 21^ste eeuw uitvoeren waaruit blijkt hoe de door Franck gevestigde traditie tot op heden doorwerkt.

Programma

Jury

• Vincent Dubois (Frankrijk), titulair-organist van de Notre-Dame in Parijs en orgeldocent aan de Musikhochschule in Saarbrücken
• Ignace Michiels (België), titulair-organist van de de St.-Salvatorkathedraal orgel in Brugge en orgeldocent aan het Conservatorium in Gent
• Marcel Verheggen (Maastricht, Nederland), titulair-organist van de St.-Servaasbasiliek te Maastricht en hoofdvakleraar orgel aan het conservatorium aldaar.

Toelichting

Marcel Verheggen vertolkt de in 2021, dankzij de inspanningen van Jort Fokkens herontdekte, in 1913 geschreven driedelige sonate van de 21-jarige Hendrik Andriessen. Het handschrift daarvan was door de vroegere Haarlemse stadsorganist Louis Robert meegenomen bij zijn emigratie naar de Verenigde Staten. Andriessen liet zich in zijn orgelwerken inspireren door César Franck, vooral in zijn vier koralen. Ook gaf hij lezingen over diens werk en schreef een boekje over Franck.

Ignace Michiels vervolgt het concert met het eerste deel van de orgelsonate van zijn landgenoot Edgar Tinel die deze compositie opdroeg aan zijn oud-orgelleraar aan het Brusselse Koninklijk Conservatorium, Alphonse Mailly. Het is een kloek stuk muziek geschreven in sonatevorm. Helaas maken de orgelwerken slechts een klein deel uit van Tineis oeuvre. Het accent daarvan lag op vocale muziek.

Vervolgens speelt Ignace Michiels de Prélude et Fugue die in 1942 Maurice Duruflé schreef als een eerbetoon aan zijn in juni 1940 gesneuvelde, negen jaar jongere tijdgenoot Jehan Alain. Daarin verweeft hij het thema van de Litanies van de jong gestorven componist in zijn eigen compositie. De Prélude kent een ragfijn stemmenspel waarin modaliteit en chromatiek elkaar afwisselen. De Fuga begint met een lyrische, rustige en wiegende variant van het motief van de Prélude maar gaat in de loop over in een passage in sextolen die steeds balanceren tussen een verdeling in 3 x 2 en 2 x 3 noten om aan het slot te voeren via een crescendo en accelerando naar een grote climax te voeren. Een meesterwerk! Ignace Michiels besluit zijn bijdrage aan dit concert met de Toccata op 12, het enige orgelwerk dat van Fernando Germani tot ons is gekomen. Germani was gedurende vele decennia de meest vooraanstaande Italiaanse organist en vanaf 1934 orgelleraar aan de Accademia Santa Caecilia in Rome en vanaf 1948 organist van de Sint-Pieter in Rome. Zijn virtuositeit komt goed tot zijn recht in deze wervelende Toccata.

Vincent Dubois speelt Francks tweede Choral dat hij enkele maanden voor zijn dood schreef. Het stuk begint als een passacaglia waarbij het thema in het verloop ook in de sopraan te beluisteren is. Na een eerste hoogtepunt volgt een tweede koraalthema waarna een tussenspel klinkt dat uitmondt in een teer klinkende koraalmelodie op de Vox humana. Na een recitatief keert het eerste thema terug maar nu als een fuga met begeleiding van een contrapunt in achtste noten met modulaties. Ook het tweede koraalthema keert terug waarna het contrapuntmotief de inzet vormt van de geleidelijke opbouw naar het slot en voert naar het passacaglia-thema dat juichend in de sopraan klinkt. Maar dat is nog niet het eind van het stuk, want een groot decrescendo binnen een paar maten voert naar het tere derde koraalthema waarmee deze monumentale compositie besluit.

Het concert eindigt met een compositie van Olivier Messiaen. De vertaling van de volledige titel luidt: De extase van vreugde van een ziel bij het aanschouwen van de heerlijkheid van Christus, die ook haar eigen heerlijkheid is. Het is het derde deel van de cyclus l’Ascension (De Hemelvaart). Het werk is een uitbundige jubelzang over de Verrijzenis en de Hemelvaart van Christus die Messiaen beschouwde als een voorspel voor onze intrede in de hemel.

Gegevens concert

Locatie: Kathedrale Basiliek St.-Bavo, Haarlem, Leidsevaart 146, 2014 HE Haarlem. De hoofdingang bevindt zich tussen de torens aan het Bisschop Bottemanneplein.
Toegang: Vrijwillige bijdrage bij de uitgang. Richtbedrag € 10,- à € 15,-. Donaties: zie donateurspagina

Sponsoren

De kandidaten die geselecteerd zijn in de eerste ronde spelen:

Jury

• Vincent Dubois (Frankrijk), titulair-organist van de Notre-Dame in Parijs en orgeldocent aan de Musikhochschule in Saarbrücken
• Ignace Michiels (België), titulair-organist van de de St.-Salvatorkathedraal orgel in Brugge en orgeldocent aan het Conservatorium in Gent
• Marcel Verheggen (Maastricht, Nederland), titulair-organist van de St.-Servaasbasiliek te Maastricht en hoofdvakleraar orgel aan het conservatorium aldaar.

Gegevens concert

Locatie: Kathedrale Basiliek St.-Bavo, Haarlem, Leidsevaart 146, 2014 HE Haarlem. De hoofdingang bevindt zich tussen de torens aan het Bisschop Bottemanneplein. Tot de zomer van 2025 is de hoofdingang niet toegankelijk en wordt gebruik gemaakt van de tijdelijke ingang aan de Jos Cuypersstraat (tegenover nr. 30).
Toegang: volgt. Donaties: zie donateurspagina

Sponsoren

De kandidaten die geselecteerd zijn in de voorselectie spelen:

Omdat de beoordeling door de jury anoniem zal geschieden, worden de namen van de 10 kandidaten die zijn geselecteerd door de voorselectie-jury niet bekend gemaakt.

Jury

• Vincent Dubois (Frankrijk), titulair-organist van de Notre-Dame in Parijs en orgeldocent aan de Musikhochschule in Saarbrücken
• Ignace Michiels (België), titulair-organist van de de St.-Salvatorkathedraal orgel in Brugge en orgeldocent aan het Conservatorium in Gent
• Marcel Verheggen (Maastricht, Nederland), titulair-organist van de St.-Servaasbasiliek te Maastricht en hoofdvakleraar orgel aan het conservatorium aldaar.

Gegevens concert

Locatie: Kathedrale Basiliek St.-Bavo, Haarlem, Leidsevaart 146, 2014 HE Haarlem. De hoofdingang bevindt zich tussen de torens aan het Bisschop Bottemanneplein.
Toegang: volgt. Donaties: zie donateurspagina

Sponsoren

Geillustreerde lezing over Eugène Gigout (1844 – 1925) en Marco-Enrico Bossi (1861 – 1925) getiteld Marco Enrico Bossi en Eugène Gigout, twee minder bekende orgelmeesters uit de nabloei van de romantiek door Ton van Eck voor donateurs van de Stichting Willibrordusorgel. Aansluitend is het concert van Marc Fitze.

Lezing van Dick van Broekhuizen over Mari Andriessen: zijn werk in de kathedraal en zijn latere oorlogsmonumenten georganiseerd door de Stichting Vriendenkring Koepelkathedraal.

Beste belangstellenden en belanghebbenden van de KoepelKathedraal,

Op woensdagavond 25 juni houden we onze tweede Vriendenkring avond van dit jaar. Mari Andriessen het onderwerp zijn van een lezing door Dick van Broekhuizen, voorafgegaan door de jaarvergadering voor de leden. De muziekkeuze past in het kader van deze avond met werk van Hendrik Andriessen.

Dick van Broekhuizen is conservator moderne en hedendaagse beeldhouwkunst bij het Sculptuurinstituut van het museum Beelden aan Zee in Scheveningen. In dit museum zijn de gipsen van Mari Andriessen in beheer. In de gipsotheek zijn de beelden, die in zijn atelier aanwezig waren, te zien. Onder andere de Dokwerker en andere oorlogsmonumenten zijn opgesteld. Dat is bijzonder, want deze gipsen tonen Andriessens creatieve proces. Hij werkte steeds nieuwe ideeën uit, die hij dan vastlegde in nieuwe gipsen. Zijn monumenten bevatten vaak een lichte verwijzing naar de alom bekende christelijke beeldtaal. Zo kregen de figuren een statige en edele uitstraling, terwijl ze toch alleen maar gewone mensen verbeelden.

Het muzikale gedeelte wordt verzorgd door Bobbie Blommesteijn en Ton van Eck met werk van de broer van Mari, Hendrik Andriessen: Magna Res est Amor en Fiat Domine.

Locatie: Grote Zaal van de Plebanie, met koffie/thee vanaf 19.30 u.

Inloop via de plebanie tuin aan het Emmaplein

19.45 jaarvergadering Jaarverslagen en Kascommissie
20.00 opening van de avond
20.05 Muziek van Hendrik Andriessen
20.15 Lezing over Mari Andriessen door Dick van Broekhuizen
21.15 Discussie en afsluiting
21.30 Nazit in de Horeca hoek.

Einde programma met een drankje en een hapje om ca. 21.30. Introducées zijn zeer welkom.

Wij vragen u uw komst aan te melden via ons e-mailadres, vrienden@koepelkathedraal.nl onder vermelding van ‘lezing 25 juni’

Met vriendelijke groet, namens de Vriendenkring KoepelKathedraal,

Frans van Dongen

Programma

Organist

Hina Ikawa is winnares van de derde prijs van het Internationale César Franck Concours 2022.

Toelichting op het programma

Mijn programma is gericht op de geboortedagen van de componisten die ik zal vertolken. De meeste werken zijn transcripties, behalve het Japanse werk. Om te beginnen speel ik de Danse macabre van Camille Saint-Saëns, oorspronkelijk een symfonisch gedicht voor groot orkest. In dit stuk wordt het hoofdthema, dat in de originele versie voor orkest door de viool wordt gespeeld, vertegenwoordigd door “De Dood” die zijn instrument stemt voordat hij de dans begint.

Daarna volgen twee fragmenten (1e en 2e) van de drie stukken die zijn gecomponeerd door mijn vriend Shunsuke Abe. In deze fragmenten heeft hij de melodie van de derde symfonie van Saint-Saëns gebruikt. Hij heeft de Japanse en Franse stijl gemengd, geïmproviseerd en namen gegeven aan goden zoals de god van de zee en de godin van de maan, die vrij gelijkaardig zijn aan de Griekse goden.

In Pelléas et Mélissande van Gabriel Fauré schreef de grote organist Louis Robilliard de volgende woorden: Gabriel Fauré was na zijn afstuderen aan de Niedermeyer-school zeer actief als kerkmusicus. Hij bespeelde met name het koororgel van Saint-Sulpice en verving af en toe Charles-Marie Widor op het grote orgel. Op verzoek van Saint-Saëns werd hij benoemd tot kapelmeester in de Madeleine, waar hij later titulair organist werd. Gedurende bijna 40 jaar, vertrouwd met de klankesthetiek van Aristide Cavaillé-Coll en geïnspireerd door de poëzie van zijn klankkleuren, wijdt hij zich tijdens de diensten aan sublieme improvisaties, waarvan de getuigenissen en commentaren van onder de indruk zijnde toehoorders veelzeggend zijn: luchtige vloeiendheid… golvende lijnen… vreemd boeiende harmonieën… contrasten in nuances die door de vier klavieren worden weerkaatst in een registratie van poëtische zachtheid… Laten we hopen dat de hier getranscribeerde pagina’s bijdragen aan het herscheppen van een beetje van de klankmagie die zich ontvouwde in de rijke akoestiek van de Madeleine en waarvan elke luisteraar zich omhuld voelde.

Ravel is mijn favoriete componist, maar helaas heeft hij nooit voor orgel gecomponeerd. De pavane werd oorspronkelijk geschreven voor piano solo, maar de bekendste versie blijft die voor orkest, waarvan de zo herkenbare melodie wordt gespeeld door de solohoorn.

Het laatste stuk is L’apprenti sorcier van Paul Dukas, oorspronkelijk geschreven voor groot orkest en geïnspireerd door de gelijknamige ballade van de grote Duitse dichter Johann Wolfgang von Goethe. U zult het gemakkelijk herkennen, want het is zo vaak gespeeld dat het een klassieker is geworden.
Hina Ikawa

Gegevens concert

Locatie: Kathedrale Basiliek St.-Bavo, Haarlem, Leidsevaart 146, 2014 HE Haarlem. De hoofdingang bevindt zich tussen de torens aan het Bisschop Bottemanneplein.
Toegang: gratis, vrijwillige bijdrage. Kosten € 10-15,– per persoon. Donaties: zie donateurspagina

Sponsoren 2025