Programma

C. Czerny (1791-1857)	Præludium und Fuge in a-Moll op. 607
J. Brahms (1833-1897)	Choral “Herzlich tut mich verlangen” op. 122/9 Choral “O Welt, ich muss dich lassen” op. 122/11
M. Bonis (1858-1937)	Sortie op. 96
V. Petrali (1830-1889)	Adagio per voce umana
J. Rheinberger (1839-1901)	Sonata n° 4 “Tonus peregrinus” op. 98 Tempo moderato / Intermezzo / Fuga cromatica
H. Howells (1892-1983)	Master Tallis’s testament from Six Pieces for Organ
A. Esposito (1913-1981)	Variazioni sull’Ave Maria di Fatima

Organist

Geboren in Modena, volgde hij orgelstudies aan het Conservatorium van Parma, hij behaalde hoge cijfers voor orgel onder leiding van Prof. Alfonso Gaddi aan het Conservatorium “L. Campiani” in Mantua. Hij studeerde liturgie (bij don V. Donella) en improvisatie (bij L. Tamminga). Achtereenvolgens studeerde hij af met de hoogste cijfers in Muzikale Disciplines aan hetzelfde Conservatorium. Aan het Conservatorium “G. B. Martini” in Bologna studeerde hij af in klavecimbel, altijd met de hoogste cijfers, met een scriptie over het gewijde repertoire in de huiselijke devotie van de Protestantse Kerk. Bovendien volgde hij cursussen koor- en orkestdirectie. Daarna perfectioneerde hij zijn studie door cursussen te volgen bij K. Schnorr, O. Mischiati, L. F. Tagliavini, F. Caporali, M. Imbruno. Hij speelde inaugurele recitals van historische instrumenten. Hij speelt concerten in heel Italië en in het buitenland (Europa, Rusland) als solist of in verschillende ensembles. Zijn passie voor het harmonium bracht hem ertoe zich te wijden aan het uitdiepen van de literatuur voor dit instrument.

Hij is vice-voorzitter van de Vereniging van Orgelvrienden “J. S. Bach” en hij werkt samen met de artistieke leiding van muzikale shows “ArmoniosaMente” en het “Orgelfestival van Modena”.

Als liefhebber van orgelkunst bekommert hij zich al jaren om de oude muziekinstrumenten van Modena door opknapbeurten en initiatieven gericht op de opwaardering van het orgelerfgoed te promoten.

Hij was al organist van de St. Domenico kerk in Modena en in januari 2004 werd hij benoemd tot hoofdorganist van de St. Giovanni Bosco kerk in Bologna, waar hij het grote orgel “Tamburini” (5 klavieren, 12.000 pijpen) bespeelt.

Hij doceerde orgel van 2009 tot 2013 aan het Diocesaan Instituut voor Heilige Muziek van Modena en in 2010-11 ook aan de Muziekschool “A. Masini” in Forlì. Sinds 2009 is hij lid van de Directieraad van de Italiaanse Vereniging van de Heilige Cecily, waar hij, na de afdelingen Organologie en Sociale Communicatie te hebben geleid, in 2019 is benoemd tot vicevoorzitter.

Oorspronkelijke Engelse tekst

Born in Modena, he undertook the studies in organ at the Conservatory of Parma, he qualified with high marks in Organ under the guidance of Prof. Alfonso Gaddi at the Conservatory of Music “L. Campiani” in Mantova. He studied liturgy (with don V. Donella) and improvisation (with L. Tamminga). Successively, he graduated with top marks in Musical Disciplines at the same Conservatory. At the Conservatory “G. B. Martini” in Bologna he graduated in Harpsichord, always with the highest marks, discussing a thesis on the sacred repertoire in the domestic devotion of the Protestant Church. Moreover, he followed courses of chorus and orchestra conducting. He then perfected his studies by following courses held by K. Schnorr, O. Mischiati, L. F. Tagliavini, F. Caporali, M. Imbruno. He has played inaugural recitals of historical instruments. He plays concerts throughout Italy and abroad (Europe, Russia) as solo player, or in various ensembles. His passion for the harmonium, led him to devote himself to the deepening of the literature for this instrument.

He is vice-president of the Organ’s Friends “J. S. Bach” Association and he cooperates with the Artistic Direction of musical shows “ArmoniosaMente” and the “Modena Organ Festival”.

An organ art lover, since years he has been continuously caring about the old musical instruments of the territory of Modena, by promoting refurbishments and initiatives aiming at the upgrading of the organ inheritance.

Already organist of St. Domenico’s church in Modena, in January 2004 he was named main organist of St. Giovanni Bosco’s church in Bologna, where he plays the great organ “Tamburini” (5 manuals, 12.000 pipes).

He has taught organ from 2009 to 2013 at the Diocesan Institute of Sacred Music of Modena, and in 2010-11 also at Music School “A. Masini”, Forlì. Since 2009 he is member of the Directive Council of the Italian Association of Saint Cecily where, after having directed the Departments of Organology and Social Communications, in 2019 he has been appointed vice-president.

Toelichting op het programma

C. Czerny, Præludium und Fuge in a-Moll op. 607

In de enorme Prelude en Fuga in A Mineur, Op. 607, laat Czerny zijn beheersing van het orgel (zijn vader was organist, net als Czerny zelf) en contrapunt zien. Hij laat zien dat hij de lessen van Bach en Mendelssohn heeft geleerd, vooral in de monumentale dubbelfuga, samen met een pre-romantische smaak.

J. Brahms, Choral “Herzlich tut mich verlangen” op. 122/9, Choral “O Welt, ich muss dich lassen” op. 122/11

In deze laatste reeks van zijn werken is Brahms’ keuze voor de koralen “Herzlich tut mich verlangen” en “O Welt, ich muss dich lassen” bijzonder aangrijpend, omdat ze werden gemaakt op het moment dat hij zich voor het eerst realiseerde dat zijn eigen dagen geteld waren. Tegenover zijn vrienden deed hij zijn vale teint af als slechts het resultaat van geelzucht, maar hij herkende zeker dit alarmerende symptoom van leverkanker, de ziekte waaraan zijn vader was bezweken. Alle pogingen tot behandeling waren onvermijdelijk tevergeefs en op 3 april 1897 stierf Johannes Brahms, zijn laatste muzikale essays voor orgel ongepubliceerd achterlatend.

M. Bonis, Sortie op. 96

Mélanie Bonis’ post-romantische stijl van haar oeuvre, leerling van César Franck, kwam goed overeen met haar tijd en is zeer gevarieerd, variërend van dramatisch tot humoristisch, vaak krachtig en sensueel, met af en toe oriëntaalse uitstapjes, altijd goed geschreven en gekenmerkt door een grote expressiviteit. Haar teksten zijn zeer persoonlijk en gemakkelijk te herkennen aan de originaliteit van de harmonieën en ritmes.

V. Petrali, Adagio per voce umana

Als organist in Bergamo en Cremona maakt Petrali de wisseling mee tussen symfonisch-theatrale orgelcreativiteit en de opkomende Ceciliaanse Beweging. In dit Adagio voegt Vincenzo Petrali alle Italiaanse operasmaak van de 19e eeuw samen tot een prachtige melodie, met behoud van een sobere en elegante stijl.

J. Rheinberger, Sonate nr. 4 “Tonus peregrinus” op. 98, Tempo moderato / Intermezzo / Fuga cromatica

Deze Sonate heeft zijn leitmotiv in de Tonus Peregrinus: door velen beschouwd als de IXe Gregoriaanse modus, verschilt de T. P. van de andere acht officiële modi door het hebben van twee recitatiesnaren (repercussio). De Latijnse betekenis is juist die van een vreemde, dolende toon, en hangt samen met het feit dat deze melodie historisch vaak geassocieerd wordt met het zingen van Psalm 144 “In exitu Israel de Aegypto”, een psalm die voorafgaat aan de veertigjarige zwerftocht in de woestijn van het uitverkoren volk.

H. Howells, Het testament van meester Tallis, uit Zes stukken voor orgel

Howells beschouwde deze compositie als een van zijn belangrijkste werken. Het vat de essentie van de “Tweede Engelse Renaissance” van Howells, Vaughan Williams en Holst et al met zijn naadloze vermenging van zestiende-eeuwse modaliteit en twintigste-eeuwse sensualiteit. Het werk is in wezen een reeks geleidelijke variaties op het openingsthema, waarbij elke volgende variatie toeneemt in intensiteit, complexiteit en volume. De toon van het stuk aan het begin is die van een ingetogen pastoraal, waarbij het modale G mineur zachtjes afsteekt tegen de talrijke “Tudor” chromatische verbuigingen.

A. Esposito, Variazioni sull’Ave Maria di Fatima

Als een kleine improvisatie neemt de Italiaanse componist Alessandro Esposito ons mee naar Fatima, met de melodie van het beroemde religieuze gezang, waarbij hij traditie vermengt met een muzikale taal van de late 20e eeuw.

Oorspronkelijke Engelse tekst

C. Czerny, Præludium und Fuge in a-Moll op. 607

In the huge Prelude and Fugue in A Minor, Op. 607, Czerny shows off his mastery of the organ (his father was an organist, as was Czerny himself), and counterpoint. He shows to have learnt Bach and Mendelssohn’s lessons, especially in the monumental double fugue, together with a pre-romantic taste.

J. Brahms, Choral “Herzlich tut mich verlangen” op. 122/9, Choral “O Welt, ich muss dich lassen” op. 122/11

In this last set of his works, Brahms’s choice of the Chorales – “Herzlich tut mich verlangen” and “O Welt, ich muss dich lassen” – is particularly poignant, made, as it was, at the time when he first came to realize that his own days were numbered. To his friends, he dismissed his sallow complexion as merely the result of a case of jaundice, but he surely recognized this alarming symptom of cancer of the liver, the disease to which his father had succumbed. All attempts at treatment were inevitably in vain, and on 3 April 1897, Johannes Brahms died, leaving his final musical essays for organ unpublished.

M. Bonis, Sortie op. 96

Pupil of César Franck, Mélanie Bonis‘ post-romantic style of her oeuvre corresponded well to her times and is quite varied, ranging from dramatic to humorous, often vigorous and sensual, with occasional oriental excursions, always well written and marked by great expressiveness. Her writing is very personal and easily identifiable by the originality of its harmonies and rhythms.

V. Petrali, Adagio per voce umana

Organist in Bergamo and Cremona, Petrali experiences the change between symphonic-theatrical organ creativity and the nascent Cecilian Movement. In this Adagio, Vincenzo Petrali merges all the Italian operatic taste of the 19th century into a beautiful melody, while maintaining a sober and elegant style.

J. Rheinberger, Sonata n° 4 “Tonus peregrinus” op. 98, Tempo moderato / Intermezzo / Fuga cromatica

This Sonata has its leitmotiv in the Tonus Peregrinus: considered by many to be the IX Gregorian mode, the T. P. differs from the other eight official modes in having two strings of recitation (repercussio). The Latin meaning is precisely that of a foreign, wandering tone, and depends on the fact that historically this melody has often been associated with the singing of Psalm 144 “In exitu Israel de Aegypto”, a psalm that preludes the forty-year wandering in the desert of the chosen people.

H. Howells, Master Tallis’s testament, from Six Pieces for Organ

Howells considered this composition as to be one of his most “significant” works. It captures the essence of the “Second English Renaissance” of Howells, Vaughan Williams, and Holst et al with its seamless blending of sixteenth century modality and twentieth century sensuality. The work is essentially a set of gradual variations on the opening theme, each subsequent variation growing in intensity, complexity and volume. The tone of the piece at the beginning is that of a restrained pastoralism, with the modal G minor gently washing against the numerous “Tudor” chromatic inflections.

A. Esposito, Variazioni sull’Ave Maria di Fatima

Like a small improvisation, the Italian composer Alessandro Esposito takes us to Fatima, with the melody of the famous religious chant, mixing tradition with a musical language of the late 20th century.

Gegevens concert

Aanvang: maandag 7 augustus 2023, 20:15 uur
Locatie: Kathedrale Basiliek St.-Bavo, Haarlem, Leidsevaart 146, 2014 HE Haarlem. Ingang aan het Bisschop Bottemanneplein
Toegang: gratis, vrijwillige bijdrage. Kosten € 10-15,– per persoon. Donaties: zie donateurspagina

Sponsoren 2023

Programma

Herman Strategier (1912-1988)	Ritornello capriccioso
Louis Vierne (1870-1937)	Méditation (Improvisation)
Joseph Bonnet (1884-1944)	Uit Pièces Nouvelles Elfes
Max Reger (1873-1916)	Uit “Neun Stücke”, Op. 129 Melodia
Marco Enrico Bossi (1861-1925)	Scherzo in g-minor, Op. 49 nr. 2
Angela Kraft-Cross (1958*)	La Pietà (2021)
Sergej Rachmaninoff (1873-1943)	Prelude in cis-moll, Op. 3 nr. 2 Bew. L. Vierne
Jāzeps Vītols (1863-1948)	Pastorale (1914)
Marius Monnikendam (1896-1977)	Toccata I (1936)
Léon Boëllmann (1862-1897)	Ronde Française, Op. 37
César Franck (1822-1890)	Troisième choral en la-mineur

Organist

Susanna Veerman (1975*) studeerde  in Moskou aan het Tsjaikovski Conservatorium, waar zij in 1997 haar koordirectiediploma behaalde. Diploma Uitvoerend Musicus koordirectie behaalde zij in 2001 aan het Sweelinck Conservatorium te Amsterdam. In 2005 behaalde zij het diploma Uitvoerend Musicus Orgel (Master) aan het Rotterdams Conservatorium bij Ben van Oosten. Tevens behaalde zij in 2002 diploma kerkmuziek eerste graad als cantor en organist. Tussen 2005-2007 ontving zij een beurs voor orgelstudie bij Louis Robilliard in Lyon (Frankrijk). In 2007 ontving zij de zilveren medaille en in 2013 de vergulde medaille van de Société Académique “Arts-Sciences-Lettres” (Parijs) voor haar verdiensten voor de Franse koor- en orgelmuziek. Zij is per 2013 tevens gedelegeerde van de ASL in Nederland en draagt kunstenaars voor een medaille voor. In 2005 (Haarlem), 2008 (Parijs) en 2010 (Orléans) en 2012 (Amsterdam), bracht zij respectievelijk vier orgel-cd’s uit. Zij vormt met haar echtgenoot Wim Does sinds 2005 een vaste quatre-mains duo op orgel. In 2016 bracht zij met pianiste Mirsa Adami en Wim Does de cd “Key Connections” uit met orgelwerken voor orgel & piano duo in Philharmonie Haarlem. Heden dirigeert zij drie mannenkoren. Tevens is zij zeer actief als begeleidster bij koren op concerten zowel op orgel/continuo als piano en coacht zij koorzangers. Sinds 2008 leidt zij met Wim Does eigen muziekpraktijk W& S Music in Amsterdam en Apeldoorn. Zij is van 1999 tot heden hoofdorganiste geweest van de Emmaüsparochie Amsterdam waar ze twee historische orgels bespeelde, nl. het Hilgers (1774) orgel in “De Boomkerk” en het Cavaillé-Coll (1881) orgel in de St. Augustinuskerk. Tevens organiseerde zij daar Internationale concerten.

Per november 2021 is Susanna aangesteld als hoofdorganiste van de St. Jacobus de Meerdere kerk (beter bekend als Parkstraatkerk) te Den Haag. Susanna geeft jaarlijks concerten in Nederland en in het buitenland, o.a. in Canada, USA, Rusland, Wit-Rusland, Frankrijk, Duitsland, Spanje, Italië etc. In Frankrijk speelde zijn o.a. in de kathedralen van Orléans, Bordeaux en  Le Mans. In 2017 speelde zij een concert in de beroemde Notre-Dame Kathedraal te Parijs.

Voor meer informatie en bestelling van de cd’s kunt u kijken op haar website.

Toelichting op het programma

Herman Strategier (1912-1988) – Ritornello Capriccioso 

Hendrik Andriessen schreef grote orgelwerken in de grote Franse romantische traditie. Hij gaf er zijn eigen draai aan door ook aandacht te schenken aan de kleine vorm. Strategier ging voort op die weg, met onder andere de Dertig korte Inventies. Getuige de beknoptheid van ‘grote’ werken als het Ritornello Capriccioso en de Chaconne gaf hij niet om het grote romantische gebaar. In zijn muziek vindt een kruisbestuiving plaats tussen de roomse klanken van Cesar Franck en de Lutherse geluiden uit de Duits georiënteerde Orgelreform. Het meest indrukwekkend komt die synthese tot klinken in de Ritornello Capriccioso.

Louis Vierne (1870-1937) – Méditation (Improvisation)

Deze Méditation komt uit “Trois Improvisations” (1930) (reconstructie naar Maurice Duruflé door David Sanger). Vierne werd van 1881 tot 1890 opgeleid aan het “Institut National des Jeunes Aveugles” (het nationale blindeninstituut). Daarna studeerde hij aan het Conservatoire de Paris waar hij korte tijd les had van César Franck. Na diens overlijden studeerde hij verder bij Charles-Marie Widor. In 1900 werd hij uit vijf kandidaten unaniem gekozen tot organist-titularis aan de Notre-Dame van Parijs, alwaar hij 37 jaar lang, tot zijn dood, het magistrale vijfklaviers Cavaillé-Coll orgel bespeelde. Vierne werd vermaard om zijn improvisaties. In 1928 maakte ‘Odeon’ in de Notre-Dame een opname van de drie improvisaties. Vierne’s leerling Maurice Duruflé, zelf schepper van een klein en fijnzinnig orgeloeuvre, maakte een nauwgezette reconstructie, die in 1954 het licht zag.

J. Bonnet (1884-1944) – Uit Pièces Nouvelles , Op. 7 -Elfes

Joseph Bonnet kreeg zijn eerste muzieklessen van zijn vader, die organist was van de St. Eulalie. Op 14-jarige leeftijd werd hij tot organist benoemd aan de St. Nicholas en kort daarna ook de St. Michael. Bonnet kreeg aan het Conservatorium van Parijs les van Guilmant en Vierne. Na zijn studie volgde in 1906 zijn benoeming als organist-titularis aan de Église Saint-Eustache. In 1911 volgde Bonnet zijn vroegere leraar Guilmant op aan het Conservatorium van Parijs. Bonnet verhuisde in 1917 naar de Verenigde Staten, waar hij rondtoerde en tot 1919 ongeveer 100 concerten gaf. In 1921 richtte hij de orgelafdeling op van de Eastman School of Music in Rochester (New York). Daarop keerde hij terug naar Frankrijk. In 1940 vluchtte hij naar de Verenigde Staten, waar hij veel orgelmuziek componeerde. Tijdens een korte trip naar Canada in 1944 overleed hij. Elfes zijn in 1910 gecomponeerd. De virtuoze muziek beeld letterlijk de vlucht van de bovennatuurlijke elfjes uit.

M. Reger (1873-1916) – Uit “Neun Stücke”, Op. 129 -Melodia

De bekoorlijke Melodia laat Reger als miniatuurcomponist horen. Het kent een eenvoudige opzet: de rechterhand heeft een melodieuze stem, linkerhand en pedaal begeleiden. De vele chromatische en harmonische wendingen geven dit werk een meditatieve sfeer waarin steeds nieuwe kleuren waarneembaar zijn.

Mario Enrico Bossi (1861-1925) – Scherzo in g-minor, Op. 49 nr. 2 

Bossi was kapelmeester van de Kathedraal van Como van 1881 tot 1889. Bossi schreef meer dan 150 werken voor verschillende genres, nl. voor orkest, vijf opera’s, oratoria, koor- en kamermuziek, maar ook stukken voor piano en orgel. Zijn compositie catalogus is nog grotendeels onbekend, met uitzondering van zijn orgelwerken.

Angela Kraft-Cross (1958*) – La Pietà (2021) 

Toelichting door de componiste zelf: (USA): Dit werk is geïnspireerd op het gelijknamige beeldhouwwerk van Michelangelo. Moeder Maria, die haar levenloze volwassen zoon Jezus wiegt, is een gedachtenis van het aangrijpende verdriet welke op  Goede Vrijdag word herdacht. Gezien wat de dood van Christus voor ons betekent en de onmenselijkheid van de mensheid voor de mensheid, is dit een gebed dat ons aanspoort om te werken aan een liefdevollere wereld.

Sergej Rachmaninoff (1873-1943) – Prelude in cis-moll, Op. 3 nr. 2  (Bew. L. Vierne)

Prelude in cis mineur Op. 3, nr. 2, is een van de beroemdste composities van de componist. Het maakt deel uit van een set van vijf pianostukken met de titel Morceaux de fantaisie. Het staat ook bekend als The Bells of Moscow, omdat de introductie de meest plechtige beiaardklokken van het Kremlin reproduceren. Dit werk was één van de eerste composities die de 19-jarige Rachmaninoff componeerde nadat hij op 29 mei 1892 afstudeerde aan het Conservatorium van Moskou. De eerste uitvoering was door de componist zelf op 26 september 1892 op een festival genaamd de Moscow Electrical Exhibition. Het werk is opgedragen aan Anton Arensky, zijn harmonieleraar aan het conservatorium.

Jāzeps Vītols (1863-1948) – Pastorale (1914)

De Letse componist Vītols ging in 1880 compositieleer studeren bij Nikolaj Rimski-Korsakov aan het Conservatorium van Sint-Petersburg. Toen hij in 1886 was afgestudeerd, bleef hij aan het conservatorium verbonden als docent compositieleer. Onder zijn leerlingen waren Nikolaj Mjaskovski, Sergej Prokofiev en Vladimir Sjtsjerbatsjov. Vītols was nauw bevriend met zijn collega’s Aleksandr Glazoenov en Anatoli Ljadov. Jāzeps Vītols, die rond 850 composities op zijn naam heeft staan was voor zijn tijd, de 20e eeuw, tamelijk conservatieve componist. Hij was beïnvloed door de muziek van Het Machtige Hoopje, en vooral door Rimski-Korsakov. Zoals bijna alle Baltische componisten onderging hij echter ook de invloed van de volksmuziek van zijn land. Al in de tijd dat hij in Sint-Petersburg woonde, bestudeerde hij de Letse folklore. Ondanks de grote aantallen composities zijn er maar twee composities geschreven voor orgel solo, nl. Pastorale (1914) die vandaag wordt uitgevoerd en Fugue (1937).  

M. Monnikendam (1896-1977)- Toccata I (1936)  

Het orgel neemt in het oeuvre van Monnikendam een belangrijke plaats in. Zijn eerste orgelwerk, Toccata I (1936) is opgedragen aan Charles Tournemire, het werk trok de aandacht door de strakke voortgang van de motieven, een schrijfwijze die neobarok genoemd zou kunnen worden. Het werk is tot in de 21e eeuw een vaak gespeeld werk tijdens orgelbespelingen.

Léon Boëllmann (1862-1897) – Ronde Française, Op. 37 

Van oorsprong een zeer virtuoos, luchtig, vrolijk en dansend pianostuk op een Frans volksthema, welke is bewerkt voor orgel door Gaston Choisnel (1857-1921), neef van de Franse uitgever Durand. Het werk is gecomponeerd en uitgebracht in 1896.  Ronde Française begint met een thema in 6/8 maat uit de verte in een laag register en wordt aansluitend een paar keer gevarieerd. Dit alles loopt uit op een climax en tutti, waarna het thema weer in oorspronkelijke staat terugkeert en weer in de verte verdwijnt.  

César Franck (1822-1890) – Troisième choral en la-mineur

Troisième choral (1890) is het laatste werk van de grote Franse meester. Het begint met gebroken akkoorden ’quasi allegro’, afgewisseld met brede, sonore samenklanken. Dan volgt de eigenlijke koraalmelodie, in zachte tinten gehouden. Achtereenvolgens verschijnen opnieuw de beginbeweging, het koraal en de beginbeweging, die nu uitloopt op het ontroerende adagio, het centrum van het werk. Deze zangerige cantilene klinkt later in afwisseling met de koraalmelodie. Na een grote climax keert de beginbeweging terug, nu ook gecombineerd met het koraal, waardoor de compositie een magistrale afsluiting krijgt.

Gegevens concert

Aanvang: maandag 31 juli 2023, 20:15 uur
Locatie: Kathedrale Basiliek St.-Bavo, Haarlem, Leidsevaart 146, 2014 HE Haarlem. Ingang aan het Bisschop Bottemanneplein
Toegang: gratis, vrijwillige bijdrage. Kosten € 10-15,– per persoon. Donaties: zie donateurspagina

Sponsoren 2023

• Mgr. de Groot muziekfonds

zaterdag 18 april 2026, 16:28 zaterdag 18 april 2026, 16:28

Programma

Paul Barras (1925-2017)	Paraphrase sur ‘Ave Maris Stella’
César Franck (1822-1890)	Pastorale opus 19
Jeanne Demessieux (1921-1968)	Attende Domine (uit ’12 Choral-Préludes sur des thèmes grégoriens’ opus 8)
Charles Tournemire (1870-1939)	Choral Alleluiatique nr. 3 (uit L’Orgue Mystique opus 57: Dominica XVIII post pentecostes)
Louis Vierne (1870-1937)	Uit ‘24 Pièces de Fantaisie’: Première Suite opus 51                                            · Prélude · Andantino · Caprice · Intermezzo · Requiem aeternam · Marche nuptiale

Organist

Eric Koevoets (1967) studeerde aan het Rotterdams Conservatorium orgel (Uitvoerend en Docerend Musicus) bij Jet Dubbeldam, piano (Docerend Musicus) bij Frans van Hoek en koordirectie bij Barend Schuurman. Ook volgde hij improvisatielessen bij Arie J. Keijzer. Ten overstaan van de Commissie Bevoegdheidsverklaringen van de R.K. Kerk behaalde hij in 1992 het diploma kerkmuziek. Ook verdiepte hij zich verder in improvisatie bij Hayo Boerema.

Hij geeft regelmatig orgelconcerten in binnen- en buitenland, is als begeleider actief en componeerde diverse werken. Hij is sinds 2007 dirigent-organist van de Sint Lambertuskerk te Rotterdam-Kralingen. Daarnaast is hij dirigent van Vrouwenkoor La Confiance uit Dordrecht en piano- en orgeldocent aan Muziekonderwijscentrum Dubbelsteyn te Dordrecht.

In de afgelopen jaren zijn van zijn spel vele CD’s uitgebracht waaronder een CD-box met de complete orgelwerken van César Franck. Momenteel houdt hij zich intensief bezig met de vertolking van het volledige orgeloeuvre van Johann Sebastian Bach tijdens concerten en CD-opnamen. In 2022 kwam Volume 10 uit met o.m.  De Grote Orgelmis en De Kleine Orgelmis. Volgend jaar wordt het laatste deel, Volume 11 gepresenteerd.

Daarnaast maakte hij o.m.de CD ‘Voix Céleste’, een live CD met Symphonie II en Symphonie V van Charles-Marie Widor, de CD ‘Himmelwärts’ met werken van Franz Liszt, Charles Tournemire en Richard Wagner m.m.v. Jenny Haisma, sopraan en een dubbel-cd met de complete sonates voor orgel van Carl Philipp Emanuel Bach.

Voor meer informatie: www.erickoevoets.nl.

Toelichting op het programma

Als opening van het programma de prachtige Paraphrase sur ‘Ave Maris Stella’van de Waalse componist Paul Barras, die met zijn werk helemaal staat in de Frans-symphonische, traditie van componisten als onder meer Dupré, Duruflé, Tournemire en Langlais. Op grootse en joyeuze wijze wordt de beroemde gregoriaanse Mariahymne Ave Maris Stella gebruikt.

De Pastorale (=herdersmuziek) van César Franck is een driedelig werk. Het eerste gedeelte heeft een rustige beweging met twee elkaar  afwisselende thema’s. Het middendeel wordt gekenmerkt door pittoreske staccato-akkoorden. Het derde gedeelte is een herhaling van het eerste gedeelte, waarin de twee thema’s nu met elkaar op fraaie wijze worden gecombineerd.

In 1947 componeerde Jeanne Demessieux de ’12 Choral-Préludes sur des thèmes grégoriens’ Het hieruit afkomstige Attende Domine valt op door het zeer polyfone karakter: we horen hoe het refrein van het gregoriaanse Attende Domine breed zingt en steeds op een zeer knappe manier wordt gecombineerd met motieven uit de strofen van dit beroemde gezang voor de lijdenstijd.

We vervolgen met werk van Charles Tournemire, afkomstig uit zijn grote cyclus L’Orgue Mystique. Deze cyclus bevat orgelstukken voor het volledige kerkelijk jaar volgens de R.K. traditie. De stukken zijn consequent gebaseerd op de gregoriaanse gezangen van de betreffende zon- of feestdag. Voor elke zon-of feestdag componeerde Tournemire een soort suite bestaande uit Prélude à l’Introit, Offertoire, Élévation, Communion en Pièce terminale. Ze vormen een voorspel of reflectie op het gezang dat op dat moment aan de orde is binnen de liturgie.

Het vandaag te beluisteren Choral Alleluiatique nr.3 is het slotstuk voor de 18^e zondag na Pinksteren. Het is een schitterende fantasie over de gregoriaanse graduale ‘Laetatus sum’, met de begintekst uit psalm 122 Hoe verblijd was ik toen zij mij zeiden: ‘wij gaan op naar het huis van de Heer.’ Het stuk leidt van verwachtingsvolle ingehouden vreugde aan het begin naar een vervoerende climax aan het slot van de compositie.

Met de zes symfonieën behoren de 24 Pièces de Fantaisie (Fantasiestukken) tot de voornaamste orgelwerken van Louis Vierne. Hij componeerde ze in de jaren 1925-27. Ze zijn gegroepeerd in vier suites van elk zes stukken. Achtergrond van het ontstaan is ongetwijfeld de gevoels-en belevingswereld van de componist die buitenmuzikale onderwerpen dan wel abstracte muzikale vormen tot klinken wilde brengen. Deze muziek, gecomponeerd tijdens het Interbellum blijft trouw aan een romantisch klankideaal. Een toepassing van ver doorgevoerde chromatiek, terug te voeren tot de invloed van Wagner maar ook impressionistische elementen in de geest van Debussy zijn hier belangrijke elementen.

Vanavond hoort u de eerste van de vier suites. Hier een korte omschrijving van de zes delen:

Prélude – In een impressionistisch klankdécor ontvouwt zich in de bas een zangrijk en nobel thema. Na de volledige presentatie van dit thema klinkt het thema opnieuw, nu in de bovenstem, begeleid door fraaie akkoordbrekingen met in het pedaal een steeds doorlopende baslijn. Na een korte overgangszin komt het thema weer terug in de bas, maar nu in de omkering. Dit betekent dat alle dalende intervallen in de melodie nu stijgend zijn en alle stijgende intervallen dalend.

Andantino – In een dromerig, loom verlangen klinkt het lyrische thema. Ter afwisseling klinkt een boeiend tussenspel in triolenbeweging.

Caprice – Een typerend stuk voor de Frans-romantische toonkunst door het elegante ritme en soepele lijnenspel. De titel doet een grillig stuk vermoeden maar wijst veel meer naar oudere polyfone tradities uit de Franse barok waarbij men ook de titel Caprice toepaste. Vierne’s Caprice is dan ook opvallend polyfoon. Zo zijn er diverse canonische gedeeltes te beluisteren en is het laatste gedeelte een trio met et het thema in de middenstem.

Intermezzo – Dit Intermezzo (= Tussenspel) is een scherzo-achtige, vrolijk-ironische compositie waarin een puntig en ook grillig thema wordt afgewisseld met een lyrisch thema.

Requiem aeternam – Met deze titel refereert Vierne aan de openingszang van de uitvaartmis ‘Requiem aeternam, dona eis Domine’ (Heer, geef hen de eeuwige rust). Hij droeg dit stuk op aan de nagedachtenis van Edouard Vierne, zijn twee jaar jongere broer. Het stuk, expressie van droefheid, wordt gedragen door de verwerking van slechts één thema.

Marche Nuptiale -De Marche Nuptiale (=Bruiloftsmars) kan men zich heel goed voorstellen als grandioos naspel van een druk bezochte huwelijksmis in de Notre-Dame van Parijs, alwaar Vierne als beroemd kathedraalorganist werkzaam was. Binnen de context van de pompeuze grandeur die de mars als genre eigen is geeft de aristocraat Vierne zijn stuk een prachtige noblesse mee. Na het monumentale eerste thema volgt een zeer chromatisch uitgewerkt tweede thema. Tot slot keer, vergezeld van een wervelende triolenbeweging het eerste thema terug, nu in de bas, gespeeld op het pedaal.

Gegevens concert

Aanvang: maandag 24 juli 2023, 20:15 uur
Locatie: Kathedrale Basiliek St.-Bavo, Haarlem, Leidsevaart 146, 2014 HE Haarlem. Ingang aan het Bisschop Bottemanneplein
Toegang: gratis, vrijwillige bijdrage. Kosten € 10-15,– per persoon. Donaties: zie donateurspagina

Sponsoren 2023

Mgr. de Groot Muziekfonds

zaterdag 18 april 2026, 16:28 zaterdag 18 april 2026, 16:28

Programma

J. Rheinberger (1839-1901)	III part. (Allegro. Maestoso) from V Sonaty organowej, op. 111
S. Karg- Elert (1877-1933)	Nach einer Prufung kurzer Tage, (Choral-Improvisationen), op. 65 Wachet auf, ruft uns die Stimme, op. 65 Dir, dir Jehova will ich singen, op. 65
M. Surzyński (1866 -1924)	Chant triste ze zbioru Improwizacje, op. 36.  Capriccio fis-moll, op. 36.
J. Janca (1933)	Elegie
J. Brahms (1833-1897)	Herzlich tut mich verlangen op. 122, no 10
A. Guilmant (1837-1911)	III part.(Allegro vivace) from II Organ Sonata D-major

Organist

Karol Hilla is afgestudeerd aan de muziekacademie van Gdańsk in 2003 (orgelklas prof. Roman Perucki). In de jaren 2002-2008 studeerde hij aan de Hochschule fur Musik und Theater in Hamburg bij prof. Wolfgang Zerer. Hij studeerde cum laude af aan HMT Hamburg. Hij gaf concerten op Poolse orgelfestivals en in het buitenland: in Duitsland, Rusland, Frankrijk, Nederland, Finland, Zweden, Spanje, Portugal, Italië, Litouwen, Slowakije, Roemenië en de VS. Hij is laureaat en finalist van verschillende orgelconcoursen. In 2009 ontving Karol Hilla ook de nominatie voor de Pommerse Kunstprijs.

Verder is hij artistiek leider van concertseries en orgelfestivals (serie “Avonden met Orgelmuziek” – Gdynia en “Zomer Orgelfestival” in Rumia). Karol Hilla is docent aan de Muziekacademie in Łodź en orgelleraar aan de Muziekschool in Gdynia. Hij was ook jurylid bij orgelconcoursen. In 2019 nam hij samen met de beste organisten uit Noord-Polen deel aan de wereldpremière-opname van alle werken van Daniel Magnus Gronau, barokorganist uit Gdańsk, wiens manuscripten in de Verenigde Staten werden gevonden.

Oorspronkelijke Engelse tekst

Karol Hilla is graduated the Gdańsk Music Academy in 2003 (organ class prof. Roman Perucki). In the years 2002-2008 he was studying in Hochschule fur Musik und Theater in Hamburg with the prof. Wolfgang Zerer. He graduated  HMT Hamburg  “with honors”. He gave concerts on polish organ festiwals and abroad: in Germany, Russia, France, Holland, Finland, Sweden, Spain, Portugal, Italy, Lithuania, Slovakia, Romania, USA. He is a laureate and finalist of the several organ competitions. In 2009 Karol Hilla received also the nomination of  Pomeranian Arts Award.

Furthermore, he is an artistic director of concert series and organ festivals (series “Evenings with Organ Music” – Gdynia and “Summer Organ Festival” in Rumia). Karol Hilla is profesor on Music Academy in Łodź and organ teacher in Music School in Gdynia. He was also a juror at organ competitions. In 2019 he took part together with best organists from north Poland in the world premiere recording of all the works of Daniel Magnus Gronau, barock organist from Gdańsk, whose manuscripts were found in Unites States. 

Toelichting op het programma

J. Rheinberger
Laatste deel van grote Orgelsonate in Fis-majeur met karakteristieke stippelritmemotieven die het majestueuze karakter van dit stuk onderstrepen.

S. Karg-Elert
Drie koralen van grote postromantische componist. Het langste van deze drie stukken (Wachet auf) bevat niet één, maar drie voorstellingen van een zeer beroemde melodie en is een voorbeeld van fantasierijke klankschildering.

M. Surzyński
Twee stukken van een van de belangrijkste componisten van de Poolse romantiek, die samenwerkte met het Conservatorium van Warschau en de Philharmonie in Warschau. “Chant triste” – vormgegeven in ABA’ vorm lied met solo stem, Capriccio – stuk in karakter van toccata onderbroken door cantabile segmenten.

J. Janca
Jan Janca is een beroemde Poolse componist (geboren in Gdańsk – hij woont in Tubingen – Duitsland). Elegia is een contemplatief stuk gebaseerd op herhaalde akkoorden met een interessante harmonie. Variationen gebaseerd op een van de moderne oecumenische Duitse liederen – Hilf Herr meines Lebens. Bevat acht korte variaties in verschillende stijlen, met interessante compositietechnieken.

A. Guilmant
Sonata – Finale uit de Orgelsonate van een van de belangrijkste romantische orgelcomponisten.

Oorspronkelijke Engelse tekst

J. Rheinberger
Last part of great Organ Sonata in Fis-major with characteristic dotted rhythm motives which underlines majestic character of this piece.

S. Karg-Elert
Three chorales of great postromantic composer. The longest of those three pieces (Wachet auf) contains not only one, but three presentation of very famous melody and is example of fantasitc sound painting.

M. Surzyński
Two pieces of one of most significant composer of polish romanticism, cooperated with Warsaw Music Conservatory and Philharmony in Warsaw. „Chant triste” – shaped in ABA’ form song with solo voice, Capriccio – piece in character of toccata interrupted by cantabile segments.

J. Janca
Jan Janca is famous polish composer (born in Gdańsk -he lives in Tubingen – Germany). Elegia is contemplative piece based on repeated chords present an interesting harmony. Variationen based on one of modern ecumenical german songs – Hilf Herr meines Lebens. Contains eight short variations in different styles, presents  interesting compositional techniques.

A. Guilmant
Sonata – Finale from Organ Sonata composed by one of the most significant romantic organ music creator.

Gegevens concert

Aanvang: maandag 17 juli 2023, 20:15 uur
Locatie: Kathedrale Basiliek St.-Bavo, Haarlem, Leidsevaart 146, 2014 HE Haarlem. Ingang aan het Bisschop Bottemanneplein
Toegang: gratis, vrijwillige bijdrage. Kosten € 10-15,– per persoon. Donaties: zie donateurspagina

Sponsoren 2023

zaterdag 18 april 2026, 16:28 zaterdag 18 april 2026, 16:28

Programma

César Franck (1822 – 1890)	Piéce Héroïque
Melanie Bonis (1858 – 1937)	Cantabile
Eduardo Torres Pérez (1872 – 1934)	SAETAS (I, II, III, IV)
Jesus Guridi (1896 – 1961)	Variaciones sobre un canto vasco
Franz Liszt (1811 – 1886)	Einleitung und Fuge aus der Kantate: «Ich hatte viel Bekümmernis» BWV21

Organist

Joxe Benantzi Bilbao Riguero werd geboren in Mundaka, Bizkaia, Euskadi. Hij kreeg les van docenten als Esteban Elizondo, Montserrat Torrent, Brett Leighton, Javier Artigas, Alberto Blancafort, Michael Radulescu en André Isoir. Hij behaalde een postdoctorale graad in Spaanse klaviermuziek van het “Institució Milá y Fontanals” van het CSIC in Barcelona. Hij ontving de ereprijs aan het einde van zijn studie van het Conservatorio Superior de Música de San Sebastián (Gipuzkoa) in de specialiteit orgel, de ereprijs aan het einde van zijn studie van het Conservatorio Superior de Murcia in de specialiteit klavecimbel en de “Andrés Segovia” prijs van “Música en Compostela”.

Professor Bilbao heeft verschillende opnames gemaakt (RTVE, Lycanus, SEDEM…), heeft opgetreden met grote meesters als Hiro Kurosaki, Javier Artigas of dirigenten als Yehudi Menuhin, groepen als “Stil Concertant”, “Capella de ministrers” en orkesten als het OSE (Euskadi Symphony Orchestra), heeft geadviseerd bij verschillende orgelrestauraties (Monóvar, Mundaka, Gernika, Ibarrangelu, enz. ), heeft verschillende orgelfestivals geleid (Monóvar, Mundaka, Gernika, Ibarrangelu, etc.); hij heeft verschillende muziekfestivals geleid (Els orgues d’Alacant, “Itxas Soinua”, “Festival internacional de órgano de Monóvar”).

Momenteel combineert hij zijn intensieve concertactiviteiten met lesgeven als professor orgel aan het José Tomás Conservatorium in Alicante. Hij begeleidt talrijke restauraties van historische instrumenten en coördineert diverse festivals en cursussen zoals het “Urdaibaiko Organoak Joxe Mari Eguileor” (UOJE) festival in de regio Busturialdea (Euskal Herria), het Benidorm International Organ Festival (FIOB) of “Musicaloxa”, beide in de Valenciaanse Gemeenschap.

Oorspronkelijke Engelse tekst

Joxe Benantzi Bilbao Riguero was born in Mundaka, Bizkaia, Euskadi. He has trained with teachers such as Esteban Elizondo, Montserrat Torrent, Brett Leighton, Javier Artigas, Alberto Blancafort, Michael Radulescu and André Isoir among others. He holds a postgraduate degree in Spanish keyboard music from the “Institució Milá y Fontanals” of the CSIC in Barcelona. He has been awarded the end of degree honours prize of the Conservatorio Superior de Música de San Sebastián (Gipuzkoa) in the speciality of organ, the end of degree honours prize of the Conservatorio Superior de Murcia in the speciality of harpsichord and the “Andrés Segovia” prize of “Música en Compostela”.

Professor Bilbao has made several recordings (RTVE, Lycanus, SEDEM…), has performed with great masters such as Hiro Kurosaki, Javier Artigas or conductors such as Yehudi Menuhin, groups such as “Stil Concertant”, “Capella de ministrers” and orchestras such as the OSE (Euskadi Symphony Orchestra), has advised on various organ restorations (Monóvar, Mundaka, Gernika, Ibarrangelu, etc.), has conducted several organ festivals (Monóvar, Mundaka, Gernika, Ibarrangelu, etc.); He has directed different music festivals (Els orgues d’Alacant, “Itxas Soinua”, “Festival internacional de órgano de Monóvar”).

He currently combines his intense concert activity with teaching as a professor of organ at the “José Tomás” Conservatory in Alicante, supervising numerous restorations of historical instruments and coordinating various festivals and courses such as the “Urdaibaiko Organoak Joxe Mari Eguileor” (UOJE) festival in the region of
Busturialdea (Euskal Herria), the Benidorm International Organ Festival (FIOB), or “Musicaloxa”, both in the Valencian Community.

Toelichting op het programma

De romantische opvatting van orkestmuziek in de 19e eeuw betekende dat het “orkestinstrument”, d.w.z. het orgel, ook een belangrijke verandering onderging vanuit organologisch oogpunt en ook in de muziek die ervoor werd geschreven. De instrumentale transformatie was het meest opmerkelijk dankzij de pneumatische machine die was uitgevonden door de ingenieur Charles Barker en die de Frans-Spaanse orgelbouwer Aristides Cavaillé-Coll voor het eerst toepaste in het orgel van Sant Denis in Parijs (1841). Ik zal het uitleggen: het is duidelijk dat hoe meer registers we gebruiken, hoe meer wind er nodig is en hoe moeilijker de toetsen in te drukken zijn. Met Barker’s pneumatische machine werd dit probleem opgelost, eindelijk was het mogelijk om orgels te bouwen met tot wel vijf klavieren en ze allemaal samen te bespelen met bijna geen inspanning. Het succes was zo groot dat er tegen het einde van de 19e eeuw honderden romantische orgels over de hele wereld stonden.

Er werden grote orgelbouwfirma’s opgericht met beroemde namen als Merklin, Stölz, Walker, Didier, Puget, Amezua, enz. Een van de meest getroffen gebieden in dit opzicht was het Iberisch schiereiland en in het bijzonder Baskenland, dat om twee redenen een van de belangrijkste collecties romantische orgels ter wereld bezit: ten eerste omdat het grenst aan het Gallische land en ten tweede omdat het de zomerresidentie was van het Spaanse hof en verschillende Europese hoven.

De muziek werd snel beïnvloed door het nieuwe instrument en de eerste componist was César-Franck dankzij het orgel waarvoor hij al zijn werk componeerde: de ¨Cavaillé-Coll” van de kerk van St. Clotilde in Parijs (1859). Franse orgelmuziek en Franse orgels veranderden in minder dan een eeuw van genegeerd en verguisd na de Franse revolutie tot de meest gewilde orgels ter wereld.

Het concertprogramma van vandaag vertegenwoordigt de vruchten van de muzikale explosie van de romantiek, met de stad Parijs als zenuwcentrum van invloed: Melanie Bonis was een leerling van César Franck, Jesus Guridi studeerde in Parijs en Brussel, Franz Liszt werkte en woonde in Parijs; en tot slot Eduardo Torres Pérez, de kapelmeester van de kathedraal van Sevilla die Parijs nooit heeft kunnen bezoeken, maar zoals je zult horen is de invloed van componisten als Louis Vierne op zijn muziek heel duidelijk. Veel plezier!

Oorspronkelijke Engelse tekst

The romantic conception of orchestral music in the 19th century meant that the “orchestral instrument”, i.e. the organ, also underwent a major change from the organological point of view and also in the music written for it. The instrumental transformation was very noticeable thanks to the pneumatic machine invented by the engineer Charles Barker and which the French-Spanish organ builder, Aristides Cavaillé-Coll, applied for the first time in the organ of Sant Denis in Paris (1841). Let me explain: It is obvious that the more stops of the organ we use, the more wind is needed and therefore the harder the keys become to press. With Barker’s pneumatic machine this problem was solved, at last it was possible to build pipe-organs with up to five keyboards and play them all together with almost no effort. The success was such that by the end of the 19th century there were hundreds of romantic organs all over the world.

Large organ building firms were founded with such famous names as Merklin, Stölz, Walker, Didier, Puget, Amezua, etc. One of the areas most affected in this respect was the Iberian Peninsula and especially the Basque Country, which preserves one of the most important collections of Romantic organs in the world for two reasons: Firstly for being adjacent to the Gallic country and secondly for being the summer residence of the Spanish court and different European courts.

Music was quickly influenced by the new instrument and the pioneer composer was César-Franck thanks to the organ for which he composed all his work: the ¨Cavaillé-Coll” of the church of St. Clotilde in Paris (1859). French organ music and French organs went from being ignored and reviled after the French evolution to being the most sought-after organs in the world in less than a century.

Today’s concert programme represents the fruit of the musical explosion of romanticism, with the city of Paris as the nerve centre of influence: Melanie Bonis was a pupil of César Franck, Jesus Guridi studied in Paris and Brussels, Franz Liszt worked and lived in Paris; and finally, Eduardo Torres Pérez, the chapel master of the cathedral of Seville who was never able to visit Paris, but as you can hear, the influence of composers like Louis Vierne on his music is very evident. Enjoy!

Gegevens concert

Aanvang: maandag 10 juli 2023, 20:15 uur
Locatie: Kathedrale Basiliek St.-Bavo, Haarlem, Leidsevaart 146, 2014 HE Haarlem. Ingang aan het Bisschop Bottemanneplein
Toegang: gratis, vrijwillige bijdrage. Kosten € 10-15,– per persoon. Donaties: zie donateurspagina

Sponsoren 2023

Mgr. de Groot Muziekfonds

zaterdag 18 april 2026, 16:28 zaterdag 18 april 2026, 16:28

Programma

Jaak Nikolaas Lemmens (1823-1881) in 200th anniversary of birth	Offertoire de Noël  I. Choeur der bergers  II. Gloria in excelsis Deo III. Pastorale IV. Adoration V. Choeur [final]
Marcel Dupré (1886-1971)	8 Petits préludes sur des thèmes grégoriens op. 45  I. Salve Regina  II. Virgo Dei genitrix  III. Pange lingua (Tantum Ergo)  IV. Sacris solemniis (Panis Angelicus)  V. Alma Redemptoris Mater  VI. Ave verum corpus  VII. Lauda Sion (Ecce Panis)  VIII. Verbum supernum (O Salutaris)
Josef Gabriel Rheinberger (1839-1901)	20th Orgelsonate F-dur Zur Friedensfeier op. 196 I. Präludium. Lento maestoso II. Intermezzo. Adagio III. Pastorale. Andante IV. Finale. Con moto

Organist

Dariusz Bąkowski-Kois graduated with honours from the Academy of Music in Kraków (2000) and completed postgraduate studies at the Frederic Chopin Academy of Music in Warsaw and at the Vienna Conservatory (now Privatuniversität Wien). Since his studies he has maintained lively concert activity in Poland and abroad, including performances in France, Germany, Austria, Switzerland, The Netherlands, Belgium, Norway, Sweden, Estonia, Italy, as well as in Mexico, Brasil, Russia and China. He has given recitals in such prestigious places as Hohe Domkirche Sankt Petrus zu Köln, Hohe Domkirche St. Peter zu Trier, Konstantin-Basilika (Aula Palatina) in Trier, Antwerpen O.L.V.-Kathedraal, Sint-Baafskathedraal Gent, Sint-Salvatorskathedraal Brugge, Dom aan Sint-Maarten van Utrecht, Kathedrale basiliek Sint-Bavo Haarlem, Grote of Sint-Laurenskerk Rotterdam, Grote of O.L.V. Breda, St. Mary’s Cathedral in Tallinn, Metropolitan Cathedral in Moscow or National Centre for the Performing Arts in Beijing. He was a jury member in the international organ competitions in Rumia and Łódź, the Tariverdiew Competition in Hamburg, as well as in many national organ competitions. He also graduated from the Jagiellonian University in Kraków (1997), where in 2002 he received his Ph.D. at the Faculty of History. Since 1999 he has been teaching in the Organ Department of the Academy of Music in Kraków (since 2013 as full professor), leading classes in organ playing, chamber music and basso continuo. In 2014 he fulfilled postgraduate studies Master of Business Administration – University Management at the Adam Mickiewicz University in Poznań. At the Academy of Music in Kraków he was Vice Dean of the Instrumental Faculty (2008–12), Vice Rector (2012–16), and Head of Organ Department (2016–20).

Toelichting op het programma

Volgt

Gegevens concert

Aanvang: maandag 3 juli 2023, 20:15 uur
Locatie: Kathedrale Basiliek St.-Bavo, Haarlem, Leidsevaart 146, 2014 HE Haarlem. Ingang aan het Bisschop Bottemanneplein
Toegang: gratis, vrijwillige bijdrage. Kosten € 10-15,– per persoon. Donaties: zie donateurspagina

Sponsoren 2023

Mgr. de Groot Muziekfonds

zaterdag 18 april 2026, 16:28 zaterdag 18 april 2026, 16:28

Programma

Maurice Pirenne (1928-2008)	Dialogue pour deux orgues	Véronique van den Engh (Willibrordusorgel) & Ton van Eck (Transeptorgel)
Albert de Klerk (1917-1998)	Hymne	Véronique van den Engh
Véronique van den Engh (1962)	Partita super Veni sancte spiritus	Véronique van den Engh
Maurice Pirenne (1928-2008)	Metanoia	Véronique van den Engh
Hendrik Andriessen (1892-1981)	Premier Choral	Véronique van den Engh
Franz Schubert (1797-1828)	Fuge für die Orgel vierhändig (D. 952)	Véronique van den Engh en Ton van Eck
Hendrik Andriessen (1892-1981)	Quattro Studi per Organo                                         – Per i pedali – Allegro con spirito – Adagio (trio) – Finale	Ton van Eck
Maurice Pirenne (1928-2008)	Preludium over Veni Sancte Spiritus	Ton van Eck
Albert de Klerk (1917-1998)	Capriccio	Ton van Eck
Eugène Gigout (1844-1925)	Grand Chœur dialogué	Véronique van den Engh (transeptorgel) & Ton van Eck (Willibrordusorgel)

Organisten

Véronique van den Engh is organist van de Kathedrale Basiliek van Sint-Jan te ’s-Hertogenbosch. informatie over haar biografie en haar werk is te vinden op haar website.

Ton van Eck is titulair organist van de kathedrale basiliek St.-Bavo, Haarlem. Uitgebreidere informatie over hem is te vinden op deze website of op de website van het College van Orgel-adviseurs Nederland.

Toelichting op het programma

De priester-musicus Maurice Pirenne behaalde het diploma orgel aan het conservatorium te Tilburg en studeerde daarna vijf jaar aan het Pontificio Istituto di Musica Sacra in Rome waar hij magna cum laude slaagde voor compositie en summa cum laude voor orgel. Daarna doceerde hij gregoriaans, muziektheorie en hoofdvak orgel o.m. aan het Brabants Conservatorium te Tilburg en het Nederlands Instituut voor Kerkmuziek te Utrecht. Tevens was hij van 1965 tot 1991 rector cantus en van 1991 tot begin 2008 organist van de St.-Janskathedraal in ’s-Hertogenbosch waar hij overleed op  14 maart 2008. Dialogue pour deux orgues schreef Pirenne in het voorjaar van 2005 als hommage aan Hendrik Niehoff (ca. 1495-1560) voor de 40ste concertcyclus van de Orgelkring ‘Hendrik Niehoff’, die in opdracht van de ‘Illustere Lieve Vrouwe Broederschap’ een orgel bouwde voor de Sint-Jan. De naam van deze orgelmaker is op ingenieuze wijze verwerkt in de thema’s van dit dialogerende werk.

In de Hymne van Albert de Klerk is aan de stijl nog duidelijk hoorbaar dat deze een leerling was van Andriessen.

Véronique van den Engh schreef de Partita super Veni Sancte Spiritus in opdracht van het tijdschrift ‘Muziek en Liturgie’ waarin het in april 2018 verscheen. De hymne Veni Sancte Spiritus bestaat uit 10 verzen. Elk vers wordt twee keer gezongen, dus zijn er vijf groepjes van twee verzen. In deze partita bevat de eerste van zo’n groepje van twee steeds de Gregoriaanse melodie, maar wel steeds in een andere vorm: eerst unisono, begeleid, in kwarten begeleid, in canon. Ieder 2e vers is een variatie op de melodie van dat vers.

Voor de bundel ’Brabants Orgelalbum’ zijn in het Bachjaar 1985 verschillende Brabantse componisten gevraagd hun fantasie te laten gaan over de naam: Bach. Deze muzikale naam b-a-c-h (klinkt bes-a-c-b) is op allerlei manieren en bij iedere componist op eigen wijze te horen. Ook Maurice Pirenne droeg bij aan de bundel met deze Metanoia. Het wemelt van de b-a-c-h motieven. Geen ’alledaagse’ muziek, die een ontdekkingstocht waard is.                                          

Bij het Premier Choral van Hendrik Andriessen wordt de koraalmelodie direct aan het begin zeer bescheiden voorgesteld. Hoewel deze melodie maar vijf keer in zijn geheel te horen is (het lijkt vaker, omdat ook fragmenten van de melodie regelmatig terugkomen), werkt Andriessen van de bescheiden eerste keer in het begin naar een majesteitelijk slot met de koraalmelodie in dubbelpedaal.

Franz Schubert en zijn vriend en collega Franz Lachner waren op 3 juni 1828, te gast bij Johann Schickh, uitgever van een modetijdschrift, die hen uitnodigde om de volgende dag een bezoek te brengen aan het nieuwe orgel van het klooster Heiligenkreuz. Op voorstel van hun gastheer schreven zij ieder een fuga voor vier handen. Bij Lachner was dat een goed stuk vakwerk, maar bij Schubert een klein meesterwerk. De volgende ochtend togen ze om 6 uur naar Heiligenkreuz waar Schubert en Lachner hun beider fuga’s gezamenlijk uitvoerden.

Aan het eind van zijn carrière schreef Hendrik Andriessen met de Quattro Studi nog een keer een groter werk voor orgel. De eerste etude, opgedragen aan Albert de Klerk, is een pedaalsolo waarvan de hoekdelen gepassioneerd klinken en het tweestemmige middendeel als contrast zeer ingetogen is. De tweede etude, opgedragen aan Jan Mul, is een korte, maar virtuoze solo voor de rechterhand. De derde etude, opgedragen aan Herman Strategier, is een zeer chromatisch trio waarbij de luisteraar harmonisch steeds op het verkeerde been wordt gezet en de vierde etude, opgedragen aan Kees Stolwijk, is een toccata aangekondigd door een aantal stevige akkoorden. met niet alleen een virtuoze manuaalpartij maar hier en daar ook een technisch veeleisende pedaalpartij,

Maurice Pirenne schreef het Preludium over Veni Sancte Spiritus medio juni 1957  als een van de opgaven voor zijn eindexamen compositie bij zijn leermeester Domenico Bartolucci. In dit werk komen diverse motieven van deze Pinkstersequens naar voren, soms ritmisch veranderd waaronder dat van O Lux beatissima. Ook duikt in de loop van het stuk de melodie van de Communio van Pinksteren op, Factus est repente.

Het Capriccio van Albert de Klerk komt uit dezelfde verzameling van 10 orgelwerken als de Hymne. Het is eigenlijk een duo zoals in de Franse klassieke orgelmuziek, en ook de registratie, met in de discant een tertsregister en in de bas een Kromhoorn, grijpt terug op de klassieke Franse orgelmuziek. Het werk is opgedragen aan Piet Hörmann, destijds de organist van de St.-Janskathedraal in Den Bosch.

Tot slot hoor u het Grand Choeur dialogué van de componist en organist van de St.-Augustin in Parijs, Eugène Gigout, een fanfareachtig werk waarin het hoofdorgel en het koororgel op feestelijke wijze kunnen dialogeren.                                                                 

Véronique van den Engh & Ton van Eck

Gegevens concert

Aanvang: maandag 26 juni 2023, 20:15 uur
Locatie: Kathedrale Basiliek St.-Bavo, Haarlem, Leidsevaart 146, 2014 HE Haarlem. Ingang aan het Bisschop Bottemanneplein
Toegang: gratis, vrijwillige bijdrage. Kosten € 10-15,– per persoon. Donaties: zie donateurspagina

Sponsoren 2023

Mgr. de Groot Muziekfonds

zaterdag 18 april 2026, 16:28 zaterdag 18 april 2026, 16:28

Programma

A. Hollins (1865-1942)	Concert Overture no.2 in c-minor
E. Smyth (1858-1944)	Du, O schönes Weltgebäude!
P. Whitlock (1903-1946)	Fantasie Choral no. 2 in F-sharp minor
J. Jongen (1873-1953)	Chant de Mai (Op. 53, no. 1)
J. G. Ropartz (1864-1955)	Introduction et Allegro Moderato
C. Tournemire (1870-1939)	Scherzetto (Suite de Morceaux pour Grand Orgue)
J. Langlais (1907-1991)	Ave Maria, Ave Maris Stella (Trois Paraphrases Gregoriennes)
K. Leighton (1929-1988)	Ite Missa Est (Missa de Gloria)

Organist

Jos Maters (1997), organist en klavecinist, is werkzaam in de Nicolaasbasiliek in Amsterdam waar hij als assistent-organist samen met artistiek leider Giles Brightwell vormgeeft aan de hoogstaande kerkmuzikale cultuur.

Op jonge leeftijd volgde Jos zijn eerste orgellessen bij Theo Duyst; bij Willem van Twillert en Gerrit Christiaan de Gier bereidde hij zich voor op een conservatoriumopleiding, in Groningen bij Erwin Wiersinga, Theo Jellema en Johan Hofmann (bachelor orgel en klavecimbel, 2020) en in Amsterdam bij Matthias Havinga (master orgel, 2022). Masterclasses volgde Jos onder meer bij Olivier Latry, Ben van Oosten en Wolfgang Zerer.

Zijn afstudeerscriptie richtte zich op de onderbelichte orgelsonate van Herbert Howells waarbij dit indrukwekkende orgelwerk vanuit verschillende invalshoeken bekeken werd; niet alleen een grondige technische analyse hoorden daarbij, maar ook de situering van de sonate binnen het Britse orgelrepertoire en de ontvangstgeschiedenis ervan werden uitvoerig belicht.

Jos is een veelzijdig musicus met een voorliefde voor en specialisatie in muziek uit de Engelse traditie. Jos vormt samen met saxofoniste Marlon Valk het ‘Duo Calyptura’ en is actief als docent in zijn lespraktijk.

Kijk op de website voor informatie over de muzikale activiteiten van Jos Maters.

Toelichting op het programma

Het programma van vanavond bestaat uit werken van Engelse en Frans(talige) componisten; gestart wordt in Engeland.

De Engelse muziek uit de 19^e eeuw is te herkennen aan een grote hang naar de toen heersende Duitse stijl. Veel Britse componisten hadden (een deel van) hun muzikale training ontvangen in Duitsland; zo ook Alfred Hollins en Ethel Smyth. In de Concert Overture No 2 van Hollins worden deze Duitse invloeden vermengd met een behoorlijke scheut ‘pomp and circumstance’, wat resulteert in een misschien niet al te diepgaande, maar wel in een zorgvuldig geconstrueerde en vooral zeer effectieve ouverture. De vrouwelijke componiste Ethel Smyth bewandelde een andere route; in dit tedere koraalvoorspel refereert ze aan Johann Sebastian Bach, en dan met name diens Ich ruf zu Dir.

De volgende generatie componisten, waar onder andere Ralph Vaughan Williams en Frederick Delius (bijgenaamd ‘de Engelse Debussy’) toe behoorden, gaan verder met de ontwikkeling van de Engelse muziek. Ditmaal komt de grootste invloed uit Frankrijk, en dan met name van het Impressionisme. Deze Franse invloeden zijn ook duidelijk aanwezig in de muziek van Percy Whitlock. Zijn stijl kenmerkt zich door het gebruik van modaliteit, schilderachtige harmonieën en een orkestraal orgelgebruik. De titel van het hier gespeelde werk, Fantasie Choral, suggereert dat inspiratie is gevonden bij de Trois Chorals van César Franck. Dit is echter hoogst onwaarschijnlijk, aangezien Whitlock een compleet andere benadering heeft op de uitwerking van het koraal; Whitlock presenteert het in de introductie, en parafraseert het vervolgens door het stuk heen. Het eindigt ook niet met een groots statement van dat koraal, maar ‘slechts’ met materiaal wat van het koraal afkomstig is.

Via het rustige Chant de Mai (Mei-lied) van de Belgische Joseph Jongen, die een aantal jaar in Engeland werkzaam is geweest, wordt de oversteek gemaakt naar het Franse vaste land. Vervolgd wordt met drie componisten die duidelijk onder invloed van César Franck staan, zij het in verschillende mate. De uit Bretagne afkomstige Joseph Guy Ropartz heeft bij Franck gestudeerd, wat tot uiting komt in het klassieke vormgebruik (sonate-vorm), melodie, en harmonie. In dit Introduction et Allegro Moderato spelen twee thema’s de hoofdrol; een is geagiteerd en op het ‘volle orgel’ gespeeld, de ander is een rustig koraal voor de grondstemmen. Charles Tournemire heeft ook bij Franck gestudeerd, en beschouwde Franck als één van de grootste componisten ooit. Zijn Scherzetto werpt een ander licht op Tournemire dan de religieuze en serieuze werken waar hij vooral om bekend staat. Dit betreft een lichtvoetig werk uit zijn vroegere periode, waarbij vooral de vele klavierwisselingen, de afwisseling van legato/staccato-spel, en het gebruik van de lydische modus opvallen. Van Jean Langlais klinkt eveneens een vroeg werk, waarbij hij gebruik maakt van de wonderschone Gregoriaanse hymnes Ave Maris Stella en Ave Maria. Net als Tournemire en Franck, was ook Langlais verbonden als organist aan de Ste. Clotilde in Parijs.

Het slotwoord is aan de Engelse componist Kenneth Leighton die een indrukwekkende lijst van composities heeft achtergelaten; daar zitten ook een aantal orgelwerken tussen. Dit Ite Missa Est is onderdeel van het grootste orgelwerk dat Leighton schreef, namelijk de Missa de Gloria uit 1980. Hierbij schreef hij voor elk vast mis-onderdeel een stuk waarbij hij net als Langlais het Gregoriaans als basis gebruikt; in Leighton’s geval betreft dat het bij ons vrij onbekende ‘Sarum plainchant’ (Gregoriaans uit Salisbury). Leighton omschrijft het Ite Missa Est als volgt: ‘A brilliant toccata ending with a massive acclamation’.

Gegevens concert

Aanvang: maandag 19 juni 2023, 20:15 uur
Locatie: Kathedrale Basiliek St.-Bavo, Haarlem, Leidsevaart 146, 2014 HE Haarlem. Ingang aan het Bisschop Bottemanneplein
Toegang: gratis, vrijwillige bijdrage. Kosten € 10-15,– per persoon. Donaties: zie donateurspagina

Sponsoren 2023

zaterdag 18 april 2026, 16:28 zaterdag 18 april 2026, 16:28

Programma

Eugène Gigout (1844-1925)	Fantaisie (Uit “Suite de Six Pièces”, 1872)
Charles-Marie Widor (1844-1937)	Trois Nouvelles Pièces op. 87 (1934) I.  Classique d’hier II. Mystique III. Classique d’aujourd‘hui
Jean Langlais (1907-1991)	Première Symphonie pour Orgue (1941/1942) Allegro –  Églogue – Choral – Final

Organist

Tjeerd van der Ploeg (1958) studeerde orgel bij Piet Post, Jan Jongepier en Jacques van Oortmerssen. In 1985 behaalde hij het einddiploma solospel aan het Sweelinck Conservatorium te Amsterdam. Reeds eerder behaalde hij diploma’s koordicektie, kerkmuziek en een aantekening voor improvisatie.

Meer informatie over Tjeerd van de Ploeg is te vinden op zijn website.

Toelichting op het programma

Van Eugène Gigout heeft slechts een klein aantal orgelstukken een zekere populariteit verworven, waaronder het Scherzo en de Toccata. Toch is er veel meer werk van hem dat bekendheid verdient. De vanavond gespeelde Fantaisie maakt deel uit van de Suite de Six Pièces pour Orgue.  Het is de eerste orgelmuziek van Gigout  en werd uitgegeven in 1872 bij de Parijse uitgever Costallat. 

Fantaisie werd opgedragen aan Camille Saint-Saëns, één van de leermeesters van Gigout aan de École Niedermeyer.  Gigout hanteert dezelfde heldere componeerstijl als Saint-Saëns.  Deze is te omschrijven als klassiek en in zekere zin zelfs anti-romantisch.  

De Amerikaanse organist Albert Riemenschneider, zelf eens leerling van Charles-Marie Widor en Alexandre Guilmant, haalde Widor over om opnieuw voor orgel te schrijven, dit tot grote vreugde van Marcel Dupré. In deze Trois Nouvelles Pièces  op. 87 is niets te merken van de stilistische ontwikkelingen van de jaren twintig en dertig. De negentig-jarige Widor bleef trouw aan zijn eigen stijl. Toen Darius Milhaud en Arthur Honegger Fuga studeerden in de compositieklas van Widor, slaakte Widor bij iedere dissonant een kreet van schrik: “Het ergste is dat men eraan gewend raakt”, was zijn reactie. De afzonderlijke delen werden opgedragen aan drie van zijn Amerikaanse leerlingen: de reeds genoemde Albert Riemenschneider, vervolgens Charlotte Lockwood (Fontainebleau) en Frederick C. Mayer (organist of the West Point Cadet Chapelbleau). Deze Trois Nouvelles Pièces vormen het laatste werk dat Widor schreef. Opmerkelijk is dat in geen van de drie delen tongwerken worden voorgeschreven. Er waren meer componisten die het gebruik van tongwerken aan banden legden. Zo schreef Charles Tournemire, oud-leerling van Widor, als commentaar bij zijn Fantaisie symphonique op.  64 (ook 1934!) : “Recherche de sonorités. Emploi nouveau des anches. Protestation contre l’abus qu’on en fait”. In Oostenrijk was het Franz Schmidt (1874-1939) die zich ronduit  vijandig opstelde tegen het gebruik van tongwerken in zijn orgelwerken. Ze mogen pas getrokken worden wanneer ze staan voorgeschreven. 

De Première Symphonie pour Orgue componeerde Jean Langlais in vier maanden tijd van eind 1941 tot begin 1942. Het schrijven van orgelsymfonieën was vrijwel voorbij. Samen met de Symphonies pour Orgue van André Fleury en die van Michel Boulnois die ook in de jaren 40 ontstonden behoort het werk van Langlais tot de laatste scheppingen in dit genre. De  subtitel, “De Guerre”, maakt duidelijk dat de oorlog de componist heeft beïnvloed.  Maar ook de teleurstelling niet onmiddellijk opvolger te zijn geworden van Charles Tournemire als organist van de Parijse Ste. Clotilde, verklaart de felle dissonantkleuring die in dit werk de boventoon voert. In 1945 werd Langlais alsnog organist van deze kerk.

Het eerste deel, Allegro,  is een briljant stuk, geschreven in een sonatevorm waarin twee contrasterende thema’s worden uitgewerkt. Deel twee, Églogue, is zoal de betekenis van dit woord impliceert, een herdersspel.

In het derde deel, Choral, wordt van de uitvoerende het uiterste aan concentratie gevraagd. Na een inleiding met een zwaarwichtige registratie volgt een passage waarbij beide handen op twee klavieren tegelijk spelen, uniek in de orgelliteratuur!

Final werd geschreven in rondovorm. Het is een spectaculair werk waarin Langlais al vroeg in zijn carrière toonde meester te zijn in zijn métier.

Langlais zelf over dit werk: “Ik heb het geschreven in een gecompliceerde taal want ik bevond mij toen in een gecompliceerde, getormenteerde wereld”. De Première Symphonie van Langlais is het meest gecompliceerde werk van deze blinde organist. Het werd opgedragen aan diens collega en vriend, de eveneens blinde Gaston Litaize.

Gegevens concert

Aanvang: maandag 12 juni 2023, 20:15 uur
Locatie: Kathedrale Basiliek St.-Bavo, Haarlem, Leidsevaart 146, 2014 HE Haarlem. Ingang aan het Bisschop Bottemanneplein
Toegang: gratis, vrijwillige bijdrage. Kosten € 10-15,– per persoon. Donaties: zie donateurspagina

Sponsoren 2023

zaterdag 18 april 2026, 16:28 zaterdag 18 april 2026, 16:28

Programma

Louis Vierne	Carillon de Westminster Etoile du soir
César Franck	Pièce Héroïque
Samuel Rousseau	Prière
Thierry Escaich	Evocation II
Maurice Duruflé	Suite op.5  II.Sicilienne
Charles Tournemire	Victimae Paschali Laudes

Organist

Adelia Askarova is concertorganiste en docente orgel en piano. Haar Nederlands debuut vond in 2004 plaats in de Waalse Kerk te Den Haag. Op 19-jarige leeftijd mocht zij een solo-CD opnemen op het legendarische Garrels-orgel in de Grote Kerk te Maassluis. Adelia voltooide haar studie aan het Tsjaikovski Staatsconservatorium in Moskou en volgde daar nog een Postdoctorale opleiding met een scriptie over organist Feike Asma. In 2015 werd haar boek over Feike Asma en de Nederlandse orgelbouw in Moskou gepubliceerd.

Adelia is winnares van verschillende internationale en nationale concoursen, waaronder: V Internationaal Nikolai Rubinstein Pianoconcours (Frankrijk, 2de prijs), III Internationaal Valery Kikta Orgelconcours (Rusland, 2de prijs), II Nationaal Orgelconcours “Sancta Caecilia” (Rusland, 1ste prijs), Internationaal Orgelconcours “Don Vincenzo Vitti” (Italië, Grand Prix), Internationaal Orgelconcours “Ezerski Biseri” (Macedonië, 1ste prijs), V Internationaal Orgelconcours  “Soli Deo Gloria” (Rusland, 2de prijs) etc. In 2021 behaalde zij de tweede prijs in de categorie “Chamber Music” op het III Internationaal “Wiener Klassieker” Concours in Boedapest. Vanaf 2020 runt zij “Prestant Muziekonderwijs” en doceert zij orgel en piano in Den Haag.

Toelichting op het programma

Volgt

Gegevens concert

Aanvang: maandag 5 juni 2023, 20:15 uur
Locatie: Kathedrale Basiliek St.-Bavo, Haarlem, Leidsevaart 146, 2014 HE Haarlem. Ingang aan het Bisschop Bottemanneplein
Toegang: gratis, vrijwillige bijdrage. Kosten € 10-15,– per persoon. Donaties: zie donateurspagina

Sponsoren 2023

zaterdag 18 april 2026, 16:28 zaterdag 18 april 2026, 16:28