Stichting Willibrordusorgel
https://willibrordusorgel.nl/author/fjvanittersum/page/16/?query-a9c5aa38-page=2
Geplaatst op: 19 april 2026


Ton van Eck – Anne van Eck – Sorelle

Ton van Eck

Programma

Jean Langlais (1907 – 1991) Incantation pour un jour Saint, op. 64
Orgel
Felix Mendelssohn-Bartholdy (1809-1847) Dominica II. post Pascha, op. 39, nr. 3                      
1. Surrexit pastor bonus
2. Tulerunt Dominum meum
3. Surrexit Christus spes mea!
4. Surrexit Christus spes mea
Vocaal ensemble en orgel
Josef Gabriel Rheinberger (1839  1901) Uit: Sechs Stücke op. 150: Thema mit Veränderungen
Viool en orgel
Jean Langlais (1907 – 1991) Hymne d’actions de grâce : Te Deum
Orgel
Francis Poulenc (1899 – 1963) Litanies à la Vierge noire
Vocaal ensemble en orgel
Marie Prestat (1862 – 1933) Jeanne d’Arc baisant le crucifix
Viool en orgel
Marcel Dupré (1886 – 1971) Uit: Vêpres du commun des fètes de la Sainte Vierge, op. 18 : Ave maris stella

1. Ave maris stella (orgel)
2. Sumens illud ave (gezongen)
3. Solve vincula reis (orgel)
4. Monstra te esse matrem (gezongen)
5. Virgo singularis (orgel, als een versierd koraal in de stijl van J.S. Bach)
6. Vitam praesta puram (gezongen)
7. Sit laus Deo Patri (orgel)
Orgel en vocaal ensemble (afwiselend)

Sigfrid Karg-Elert (1877 – 1933) Fuge, Kanzone und Epilog, op. 85, nr. 3 voor 4 zangstemmen, viool en orgel
Vocaal ensemble, viool en orgel

Uitvoerenden

Ton van Eck, orgel, Anne van Eck, viool, vocaal dameskwartet Sorelle, bestaande uit Lisanne Bosman, Emma Algie, Geanne Bakker en Caroline Heller

Ton van Eck is titulair organist van de kathedrale basiliek St.-Bavo, Haarlem. Uitgebreidere informatie over hem is te vinden op deze website of op de website van het College van Orgel-adviseurs Nederland.

Informatie over Anne van Eck, violiste.

Vocaal kwartet Sorelle is een enthousiast kwartet bestaande uit zangeressen die begonnen zijn op de koorschool in Haarlem en daarna hun krachten zijn gaan bundelen.

Toelichting op het programma

Het programma van vanavond schenkt aandacht aan drie thema’s: Pasen, het begin van de meimaand als Mariamaand en de viering van het lustrum van de kerkwijding van onze kathedraal op 2 mei 1898, 125 jaar geleden.

De Incantation pour un jour Saint van Jean Langlais is gebaseerd op gregoriaanse thema’s uit de liturgie van de Paaswake en klinkt in deze kerk dan ook jaarlijks als naspel in de liturgie van de Paasnacht. Na de drievoudige aanhef ‘Lumen Christi’, steeds een halve toon hoger, volgen verschillende episodes die zijn gebaseerd op de melodieën van de litanie van alle heiligen, hier en daar onderbroken door het ‘Lumen Christi’ dat aan het slot met het volle orgel overrompelend en juichend klinkt.

Felix Mendelssohn-Bartholdy componeerde de drie motetten op. 39 na een bezoek aan de kerk Trinità dei monti (de Drievuldigheid van de bergen) bovenaan de Spaanse trappen in Rome. Hij hoorde daar een koor van zusters die buiten het zichtveld van de kerkbezoekers op fraaie wijze zongen en was daar zo van onder de indruk dat hij, hoewel Lutheraan (en stammend uit een Joodse familie) deze drie motetten voor hun stemmen componeerde. De tekst van ‘Surrexit pastor bonus’ heeft betrekking op de toenmalige liturgie van de tweede zondag na Pasen (thans de vierde zondag van Pasen op 30 april) waarin Christus als Goede Herder centraal staat.

Josef Gabriel Rheinberger was een van de productiefste Duitse componisten uit de 19de eeuw, maar werd qua bekendheid overvleugeld door de zo’n 15 jaar jongere Johannes Brahms. Uit “zes stukken voor viool en orgel hoort u vanavond het misschien wel bekendste. Het melancholieke en ontroerende thema wordt gevolgd door een groot aantal variaties waarin viool en orgel gelijkwaardige partners zijn.

Centraal in dit programma staat het feestelijke ‘Te Deum’ van Jean Langlais, ook een van zijn bekendste werken en gebouwd op motieven van deze lofzang waarvan, sinds de laatste restauratie, de volledige tekst het interieur van deze 125-jarige kathedraal siert.

Francis Poulenc schreef zijn ontroerend mooie ‘Litanies à la Vierge Noire’, kort na zijn terugkeer tot de Rooms-katholieke kerk van zijn jeugd en na een bezoek aan de zwarte madonna van Rocamadour. Kort tevoren had hij de dood vernomen van zijn vriend Pierre-Octave Ferroud, eveneens componist. Het zou het eerste van een aantal religieuze composities worden.

Marie Prestat was, evenals Joséphine Boulay, leerlinge voor orgel van César Franck aan het nationale conservatorium van Parijs bij wie ze in 1890 een ‘Premier Prix’ behaalde. Ze verwierf nog vier andere Eerste Prijzen aan dit instituut waarmee ze de eerste vrouw was met vijf ‘Premier Prix’ op haar naam. Na haar afstuderen werd ze orgel- en pianolerares aan de Schola Cantorum in Parijs en na 1912 was ze werkzaam als organist bij de Concerts Spirituels van de Sorbonne.

Op 15 augustus 1920 verving Marcel Dupré Louis Vierne tijdens de vespers in de Notre-Dame van Parijs. Hij improviseerde daar 20 versetten, waaronder 4 versetten voor het ‘Ave maris stella’. In de kerk zat de Engelse Claude Johnson, de toenmalige directeur van Rolls Royce, die, toen hij hoorde dat het om improvisaties ging, Dupré verzocht om deze, tegen een vorstelijke beloning, te noteren. Ook nam hij de kosten van de uitgave voor zijn rekening.

De Duitse componist Sigfrid Karg Elert schreef, hoewel Lutheraan evenals Mendelssohn, zeker in het latere deel van zijn loopbaan, een aantal orgelwerken gebaseerd op gregoriaanse motieven. Zijn stijl balanceert tussen de contrapuntiek van Max Reger en het impressionisme van Claude Debussy. Dat is ook het geval in dit drieluik dat is gebaseerd op de gregoriaanse aanhef van het Credo, met een fuga als opening, een canzone voor viool en orgel als middendeel en een etherische en ingetogen afsluiting door de zangstemmen met een voor zijn tijd modern slotakkoord.

Gegevens concert

Aanvang: maandag 1 mei 2023, 20:15 uur
Locatie: Kathedrale Basiliek St.-Bavo, Haarlem, Leidsevaart 146, 2014 HE Haarlem. Ingang aan het Bisschop Bottemanneplein
Toegang: gratis, vrijwillige bijdrage. Kosten € 10-15,– per persoon. Donaties: zie donateurspagina

Sponsoren 2023

Sponsoren 2023

2023: twee jubilea voor het Willibrordusorgel

Stichting Willibrordusorgel Haarlem

De Stichting Willibrodus Orgel viert in 2023 jaar een tweevoudig jubileum. Het is 50 jaar geleden dat Bernard Bartelink, titulair organist van de kathedraal, een start maakte met de serie orgelconcerten op de zaterdagmiddag in de zomermaanden. Het tweede jubileum betreft het Willibrordus orgel dat dit jaar de 100e verjaardag viert.

Op maandagavond 1 mei a.s. om 20:15 uur begint in de Kathedrale Basiliek Sint-Bavo de 50ste jaarlijkse serie wekelijkse orgelconcerten op en rond het beroemde Willibrordusorgel. Nadat het instrument in 1969 moest verdwijnen uit de af te breken kerk van St.-Willibrordus buiten de Veste  te Amsterdam bevindt dit mooie en indrukwekkende orgel zich inmiddels meer dan de helft van die eeuw in de Haarlemse kathedraal.

De serie ter gelegenheid van dit dubbeljubileum krijgt een extra feestelijk tintje, mede door een aantal feestelijke concerten in de maand september en de komst van bijzondere solisten onder wie Olivier Latry, de organist van de Notre-Dame in Parijs die het slotconcert op 28 september zal verzorgen.

Er treden dit jaar meer gastsolisten en vocale en instrumentale ensembles op dan in voorgaande jaren waaronder een zangkwartet, een saxofoonkwartet en een ensemble met 10 koperblazers.

Kortom een unieke gelegenheid om te komen luisteren naar dit unieke historische, monumentale orgel met zijn vele prachtige klankkleuren waarvoor het door vele kenners en liefhebbers wordt geprezen.

De reguliere concerten zijn, zoals in alle voorgaande jaren, vrij toegankelijk (met een vrijwillige bijdrage na afloop). Deze concerten vinden plaats op de maandagavond van mei t/m augustus, wanneer het buiten nog licht is als het concert is afgelopen.

Voor de bijzondere concerten zal wel een toegangsprijs gevraagd worden vanwege de extra kosten die deze concerten met zich meebrengen.

Het programma is zichtbaar op deze site onder Agenda. Er zullen medio april ook flyers in de kerken van de samenwerkende parochies liggen. U mag erop rekenen dat 2023 in muzikaal opzicht een bijzonder en spectaculair orgeljubileumjaar zal zijn.

Het bestuur van de Stichting Willibrordus Orgel spreekt de wens uit u in groten getalen te mogen ontvangen in de kathedraal.


Internationaal César Franck Concours gewonnen door Rik Melissant

César Franck Concours

Het 16de Internationaal César Franck Concours, dat plaatsvond op het Willibrordusorgel in de Nieuwe Bavo (KoepelKathedraal) te Haarlem, is op 8 oktober 2022 gewonnen door de Nederlandse organist Rik Melissant.

Vanwege het tweede eeuwfeest van de geboorte van de componist aan wie dit concours is gewijd bestond het repertoire bij deze aflevering uitsluitend uit werken van César Franck. Na een selectieronde werden tien jonge organisten met zeven verschillende nationaliteiten toegelaten tot de eerste voorronde van het concours op dinsdag 4 oktober. Helaas meldden zich twee daarvan vlak voor het concours ziek.

Vervolgens selecteerde de jury, bestaande uit Michel Bouvard (F), Petra Veenswijk (NL) en Étienne Walhain, zeven organisten om door te gaan naar de tweede voorronde op donderdag 6 oktober, waarna drie kandidaten werden toegelaten tot de Finale op zaterdag 8 oktober. Voor de Finale moesten de kandidaten alle Trois Chorals van Franck voorbereiden waarna, na afloop van de tweede voorronde, aan ieder een daarvan werd toegewezen. Daarnaast stond de Final op. 21 als verplicht werk op het programma.

De tweede prijs werd toegekend aan de eveneens uit ons land afkomstige Leendert Verduijn en de derde prijs aan Hina Ikawa uit Japan.

De drie prijzen werden uitgereikt door de burgemeester van Haarlem, drs. J. Wienen, in zijn hoedanigheid van voorzitter van het Haarlemsche Muziekfonds dat het geldbedrag voor de eerste prijs ter beschikking had gesteld. De publieksprijs, uitgereikt door prof. dr. C.A. Davids, voorzitter van de Stichting Willibrordusorgel, ging naar Leendert Verduijn.

Alle finalisten mogen tevens in de komende jaren een concert geven op het Willibrordusorgel, en de winnaar van de eerste prijs tevens op het Smits-orgel van De Duif in Amsterdam.

De jury verklaarde na afloop dat het niveau van de meeste deelnemers opmerkelijk hoog was.




De prijswinnaars en de voorzitter van het Haarlemsche Muziekfonds. Van links naar rechts: Leendert Verduijn, Hina Ikawa, drs. J. Wienen, Rik Melissant



De juryleden en de prijswinnaars. V.l.n.r. Petra Veenswijk, Michel Bouvard, Étienne Walhain, Rik Melissant, Leendert Verduijn, Hina Ikawa.





Jaarverslag en jaarrekening 2021


Concerten 2022

Stichting Willibrordusorgel Haarlem

De concertreeks voor 2022 is bekend!


Wim Does

Wim Does
Maurice Duruflé (1902-1986) Prelude (Uit Suite pour Orgue Op. 5)
César Franck (1822-1890) Prière, Op. 20.
Theodore Dubois (1837-1924) Fiat lux (Uit douze Pièces Nouvelles)
In Paradisum (Uit douze Pièces Nouvelles)
Marche Triomphale (Uit douze Pièces Nouvelles)
César Franck (1822-1890 Fantasie en Ut majeur, Op. 16 (Versie lil 1868)
Samuel-Alexandre Rousseau (1853-1904) Prière
Louis Vieme (1870-1937) Final (Uit Symfonie nr. 1, Op.14)

Organist

Uitgebreide informatie over de organist is de vinden op zijn website Wensmusic.nl

Toelichting op het programma

Maurice Duruflé droeg de driedelige Suite opus 5, die hij in 1933 componeerde, op aan Paul Dukas, zijn compositieleraar. De Prélude in Es mineur stijgt met sombere kracht op uit de Stygische diepten, voordat hij overgaat in een peinzende doorwerking.

Vanaf 1840 was Frangois Benoist de orgelleraar van César Franck. Uit dankbaarheid droeg Franck zijn Prière (gebed) opus 20 aan hem op. Het Prière is één van de meest bijzondere stukken die ooit voor orgel zijn geschreven. Franck bevrijdde zich hier van de dominerende invloed van de stijl die gangbaar was bij de meeste tijdgenoten, die niet in staat waren iets anders in een orgel te zien dan een gewoon fanfare-instrument. In dit werk stak hij al zijn scheppend vermogen en zuiverheid. In november 1864 gaf hij de eerste uitvoering ervan in de Sainte-Clotilde, voor een publiek dat niet gewend was aan zulke verheven klanken. Franck bereikte in zijn Prière wat onmogelijk leek in een stuk voor een solo-instrument: hij heeft in het stuk een constant hoog niveau van compositie en van muzikale interesse gehandhaafd. Dit gedurende bijna een kwartier terwijl hij tegelijkertijd een gewijde sfeer creëerde.

Op amper 34-jarige leeftijd werd Theodore Dubois aangesteld als leraar harmonie aan het Conservatorium van Parijs. Hoewel veel van zijn composities uit het klassieke repertoire zijn verdwenen, blijven zijn 12 Pièces Nouvelles voor orgel prominent aanwezig. Hoewel Dubois een belangrijk docent was, bekleedde hij ook de respectabele functie van organist van de Madeleine. Zijn 12 Pièces Nouvelles variëren in karakter en zorgen voor afwisseling binnen het repertoire.

Van dit werk bestaan twee eerdere versies. Franck begon in oktober 1863 aan deze versie, die de bundel Six Pièces zou openen. Met de Six pièces komt Franck met een verzameling van orgelstukken die los staan van de kerkelijke liturgie. Het eerste deel, Poco lento, is geschreven in een driedelige vorm ABA’. A heeft zinnen van twee maten elk, die geraffineerd gebruik maken van gesyncopeerde ritmiek en mineuruitwijkingen in de majeur context. B heeft het karakter van een koraal, zet in op het pedaal waarna de handen het in de lage regionen van het klavier in canon imiteren. De canon wordt herhaald, met als toevoegingen lyrische melodie in de hoge regionen. Na een korte modulatie verschijnt A’, in een aanzienlijk sterkere klank dan in A. Door de voeten gespeelde lange tonen op dominant en tonDank voor uw vrijwillige gave naar draagkracht (richtbedrag 10,-) en tegelijk melancholieke melodie wordt tweemaal gepresenteerd, eerst in f-mineur en vervolgens in c-mineur. Het thema gaat vergezeld van een soepel verlopende tegenmelodie. In een snel van toonsoort wisselende doorwerking worden thema en tegenmelodie tegen elkaar uitgespeeld. Het thema keert terug in de oorspronkelijke toonsoort C majeur en vormt de overgang naar het Adagio in 3/8 maat. Het slotdeel is harmonisch ongecompliceerd in vergelijking met het Poco Allegretto. Ook ontbreken de polyfone effecten uit de eerste twee delen. De Fantaisie eindigt in een weldadige of misschien wel hemelse rust.

Samuel Rousseau was de muzikaal begaafde zoon van een belangrijke harmoniumbouwer in Noord-Frankrijk. Na het winnen van zowel de premier prix d’orgue aan het conservatorium van Parijs in 1877 als de Prix de Rome in 1878, werd hij kapelmeester van Sainte-Clotilde. Zijn Prière, uit Douze pièces pourorgue, is gepubliceerd in 1892 en opgedragen aan Eugène Gigout. Het werk valt op door zijn dynamische en harmonische vloeiende taal, die doet denken aan Franck, wiens spel Rousseau natuurlijk elke week hoorde. Er zijn ook directe verwijzingen naar Franckistische modellen te vinden, zoals het veelvuldige gebruik van drie-tegen-twee ritmes of het uitgeschreven rallentando dat aan de reprise voorafgaat.

Vierne componeerde deze symfonie in het jaar 1899 vóór zijn aanstelling als organist bij Notre-Dame, daarom is de inspiratie voor dit werk nog steeds afkomstig van het orgel van Saint-Sulpice. De Final is een van Vierne’s bekendste orgelstukken geworden. Het krachtige hoofdthema wordt geïntroduceerd in het pedaal, begeleid door een indruk van triomfantelijk luiden van klokken. In een canon tussen de sopraan en bas wordt een tweede, lyrisch thema geïntroduceerd. Tijdens de volgende ontwikkelingssectie verschijnen de onderscheidende motieven van het hoofdthema opnieuw in verschillende stemmen. Nadat de geluidssterkte is gedaald tot een pianissimo, leidt een geleidelijk crescendo tot de reprise van het hoofdthema, vergezeld van een accelerando. In de climax van deze beweging wordt het tweede thema gepresenteerd in briljante kleuren vergezeld door het gemarkeerde ritme van het hoofdthema in het pedaal. De eerste symfonie bevestigt het meesterschap van de 29-jarige Vierne.

Gegevens concert

Aanvang: maandag 16 mei 2022, 20:15 uur
Locatie: Kathedrale Basiliek St.-Bavo, Haarlem, Leidsevaart 146, 2014 HE Haarlem. Ingang aan het Bisschop Bottemanneplein
Toegang: gratis, vrijwillige bijdrage. Kosten € 10-15,– per persoon. Donaties: zie donateurspagina

zondag 19 april 2026, 20:48 zondag 19 april 2026, 20:48


16e Internationale César Franck Orgelconcours (oktober 2022)

César Franck Concours

Algemeen

Het 16e Internationale César Franck Concours zal plaatsvinden op 4, 6 en 8 oktober 2022 in de Kathedrale Basiliek St.-Bavo in Haarlem op het grote Willibrordusorgel (Adema, 1923/1949/1971/1978, 79/IV/P).

Thema

César Franck

Deelname

Deelname staat open voor organisten die tenminste hun ‘bachelor’ examen met goed gevolg hebben afgelegd of een gelijkwaardige graad aan een muziekvakopleiding hebben behaald.

Programma

Er zijn in het totaal drie ronden.

Voor de 1e ronde op dinsdag 4 oktober 2022, 10 – ca. 17 uur zijn de verplichte werken:
César Franck: Prière op. 20, uit: Six Pièces
César Franck: Pièce héroïque, uit: Trois Pièces

Voor de 2e ronde op donderdag 6 oktober 2022, 10 – ca. 15 uur is het verplichte werk:
César Franck: Grande Pièce symphonique, uit: Six Pièces

Voor de Finale op zaterdag 8 oktober 2022, 16 uur dienen de kandidaten een programma voor te bereiden dat bevat:
César Franck: Trois Chorals (integraal, keuze wordt door de jury gemaakt)
César Franck: Cantabile, uit Trois Pièces
César Franck: Final op 17, uit Six Pièces

De jury zal hieruit na afloop van de tweede ronde een keuze maken en het programma van de finale samenstellen.

Jury

De jury zal in 2022 bestaan uit:
Michel Bouvard (Toulouse/Parijs)
Étienne Walhain (Doornik/Tournai)
Petra Veenswijk (Delft)

Inschrijving

Kandidaten dienen vóór 1 juli 2022 een opname van de Pièce héroïque van César Franck te hebben ingezonden, bij voorkeur via Wetransfer.com aan info@cesarfranckconcours.nl en als dit niet mogelijk is, op een geluidsdrager (cassetteband, Minidisk, CD-R of DAT). Deze opname dient per post te worden toegezonden aan het secretariaat, zie de gegevens onder Organisatie. De opnamen zullen worden beoordeeld door een professionele jury. Afhankelijk van de kwaliteit van de inzendingen zullen maximaal 10 kandidaten worden uitgenodigd om aan de eerste ronde op 4 oktober 2022 deel te nemen.

De uitslag van deze voorronde zal uiterlijk op 1 augustus 2022 worden bekendgemaakt.

Prijzen

Er zijn drie prijzen:

  • een eerste prijs van € 2.500,-
  • een tweede prijs van € 1.500,-
  • een derde prijs van € 1.000,-

Tevens is er een publieksprijs van € 500,- beschikbaar.

De finalisten ontvangen een uitnodiging voor het geven van een concert in de serie zaterdagmiddagconcerten in de Kathedrale Basiliek Sint-Bavo. De winnaar van de eerste prijs krijgt tevens de gelegenheid om een concert te geven in ‘De Duif’ in Amsterdam.

Deelnamekosten

Geselecteerde kandidaten dienen het inschrijfgeld van € 100,- vóór 1 september 2022, zonder kosten voor de ontvanger, te hebben overgeschreven of gestort op de bankrekening van het Internationaal César Franckconcours. Zie de gegevens onder Organisatie. De reis- en verblijfkosten zijn voor rekening van de deelnemer. De organisatie kan hiervoor, zonder enige verplichting, een financiële tegemoetkoming verstrekken.


Ton van Eck

Ton van Eck

Programma

Samuel-Alexandre Rousseau (1853-1904) Fantaisie, op. 73 (1889) (a la mémoire de mon cher maitre César Franck)
César Franck (1822-1890) Prélude, Fugue et Variation, op. 18
Joséphine Boulay (1869-1925) Prélude (uit: Trois Pièces)
César Franck (1822-1890) Grande Pièce Symphonique, op. 17

Organist

Ton van Eck is titulair organist van de kathedrale basiliek St.-Bavo, Haarlem. Uitgebreidere informatie over hem is te vinden op deze website of op de website van het College van Orgel-adviseurs Nederland.

Toelichting op het programma

Samuel-Alexandre Rousseau ging op 17-jarige leeftijd naar het Parijse conservatorium en behaalde daar niet alleen in 1877 een eerste prijs voor orgel in de klas van César Franck maar ook de Grand Prix de Rome in het jaar daarop. Na een verblijf van één jaar in Rome, werd hij bij terugkeer in Parijs koordirigent in de Ste.-Clotilde, waar hij voordien al organiste accompagnateur was geweest. Hij dirigeerde het koor gedurende 10 jaar en heeft al die jaren de improvisaties van zijn oud-leraar kunnen beluisteren. Samuel Rousseau maakte voornamelijk naam als componist van opera’s, maar schreef ook kerkmuziek en orgelwerken. In die laatste horen we enerzijds een sterke muzikale persoonlijkheid, maar ook de invloed van zijn leermeester. De vandaag gespeelde Fantaisie schreef hij in 1889, dus nog tijdens Francks leven, maar werd uitgegeven in 1894. Mogelijk was de compositie van origine aan Franck opgedragen, maar moest dat bij de verschijning in druk gewijzigd worden in diens nagedachtenis. Het werk balanceert tussen de vorm van een Fantaisie en een Choral. Uit de hele compositie blijkt hoe goed Samuel Rousseau de stijl van zijn oud-leermeester in zich heeft opgenomen. Het ademt geheel de geest van Franck, niet alleen door de vorm, maar ook door de harmonische wendingen, de canons en het gebruik van twee hoofdthema’s die in de loop van het stuk met elkaar worden gecombineerd. De aanvang, met de unisono gespeelde melodie herinnert aan Francks Fantaisie en la. Ook het vervolg met repeterende akkoorden is door dat stuk geïnspireerd. Het koraalthema verschijnt, zoals bij Franck, pas in de loop van het stuk. Een mooiere hommage van zijn oud-leerling had Franck zich niet kunnen wensen.

César Franck schreef de oorspronkelijke versie van dit fraaie drieluik voor harmonium en piano in ca. 1865. Deze versie kunt u beluisteren tijdens het concert van 20 juni 2022. De veel bekendere orgelversie is dus een bewerking daarvan. Franck droeg die op aan Camille-Saint-Saëns. In de Prélude begeleidt een wiegend ritme in pedaal en linker hand de lyrische melodie van de Hobo. Na de afsluiting vormt een korte koraalachtige passage de overgang naar de klassiek vormgegeven fuga waarin de polyfonie soepel het thema omspeelt. Een lange pedaalnoot vormt de overgang naar de Variation, waarin, tot aan enkele maten voor het slot, een letterlijke herhaling van de melodie van de Prélude wordt begeleid door een beweeglijke begeleiding in de linker hand.

De blinde Joséphine Boulay was orgelleerling van Louis Lebel aan het Institution des jeunes aveugles in Parijs voordat ze ging studeren bij César Franck aan het Parijse conservatorium waar zij in 1888 als eerste vrouw een Premier Prix voor orgel behaalde. Daarna zette ze haar studies voort, voor contrapunt en fuga bij Jules Massenet (Second Prix in 1895) en voor compositie bij Gabriel Fauré (Premier Prix in 1897). Reeds tijdens haar conservatoriumtijd werkte ze als docente piano, orgel, compositie en harmonie aan het Nationale Blindeninstituut in Parijs. Dat bleef ze doen tot aan haar relatief vroegtijdige overlijden in 1925. Ze liet een klein, maar fijnzinnig oeuvre na.

De Prélude maakt deel uit van Trois Pièces. Hoewel dit stuk door de driedelige maatsoort en de registratie hier en daar aan het gelijknamige werk van Franck herinnert, heeft het een geheel eigen coloriet, dat balanceert tussen oriëntalisme en modaliteit. De componiste droeg het werk op aan haar leermeester Jules Massenet.

César Franck droeg de Grande Pièce symphonique op aan de excentrieke pianovirtuoos Charles-Valentin Alkan (1813-1888) voor wie hij grote bewondering koesterde. Het bijna een half uur durende werk vangt op melancholieke wijze aan met een inleiding waarop een kort, dalend, gesyncopeerd motief volgt dat in dit deel nog een paar keer terugkeert en dit deel ook afsluit, zij het licht gewijzigd. Die laatste versie van dit ogenschijnlijk onbelangrijke tussenspel zal dienen als thema voor van het fugato in het laatste deel, maar dan wel met een gewijzigde ritme. Daarna volgt het heroïsche hoofdthema van het eerste deel, eerst als pedaalsolo en in de doorwerking ook in de handen. Zoals gezegd sluit dit deel af met het voor het laatste deel zo belangrijke motief. Het tweede deel combineert een langzame beweging (Andante) met een ‘scherzo’. De registratie van het Andante is opmerkelijk: een solo van de Cromorne met als begeleiding grondstemmen en tongwerken van het Récit met gesloten crescendokast. Daarna volgt het ‘scherzo’, een soort perpetuum mobile op de tongwerken van het Récit. Na het slot hiervan keert het Andante weer terug, maar nu heel etherisch op de zwevende strijkers van Positif en Récit met in het verloop een canon. Vervolgens passeren als lange overgang alle voorbije thema’s nog een keer de revue waarna het heroïsche hoofdthema van het eerste deel breed juichend en in majeur klinkt op een lopende bas in het pedaal. Daarna start als laatste deel een heroïsch fugato dat uitmondt in een feestelijke fanfare.

Gegevens concert

Aanvang: maandag 9 mei 2022, 20:15 uur
Locatie: Kathedrale Basiliek St.-Bavo, Haarlem, Leidsevaart 146, 2014 HE Haarlem. Ingang aan het Bisschop Bottemanneplein
Toegang: gratis, vrijwillige bijdrage. Kosten € 10-15,– per persoon. Donaties: zie donateurspagina

zondag 19 april 2026, 20:48 zondag 19 april 2026, 20:48


Concerten 2021

Stichting Willibrordusorgel Haarlem

Het concertprogramma voor 2021 is bekend.


Jaarrekening 2020